Sosyal Güvenlik Uzmanı Necati Çetiner, merak edilen "sosyal güvenlik" ile ilgili soruları yanıtladı.
İşte sorular ve cevapları
SORU: İyi günler Necati Bey, isteğe bağlı sigortalılık hakkında yazınızı okudum. Babamın sigorta ve emeklilik durumu hakkında bilginize ihtiyaç duymaktayım. İstersenız bahsedeyim babam 25.12.1963 dogumlu ve 01.01.1980 sigorta girislidir. Toplam 4A Hizmet Gün Sayısı 1.517 ve 15.09.2010 tarihinden itibarende isteğe bağlı(4b) olarak sigortasını yatırmaktayız ve 15.12.2010 tarihinde de askerlik borclanmasını(600 gün olarak) yatırdık. Yeni cıkan kanunlar ve hakları acısından bilgimiz bulunmamakta.Bizim öncelikli isteğimiz kendisinin emekli olması bu yüzden ödenecek prim gün sayısı,hangi kanuna tabi, bizim için faydası olabilecek başka çözüm yolları vb öğrenmek istiyoruz.
CEVAP: Babanız SSK dan 4/a kapsamında iki şekilde emekli olabilir, birinci seçenek, isteğe bağlı bağ-kur siğortalılığına son vererek, 4/a kapsamında zorunlu ssk lı olarak iğortalılığını devam ettirerek( toplam sürelerini 3600 güne tamamlıyacak şekilde), 58 yaşınıda doldurması halinde, ikinci seçenek ise yine bağ-kur istege bağlı ödemelerini sonlandırarak, toplam süresini 5000 güne tamamlaması halide, yaşa tabi olmadan, bunlarala birlikte önemli diğer hususta, bağ-kur ödemelerini devam ettirip, askerlik borçlanması ile 1260 günü tamamlar iseniz ssk dan emekli olmanızı zorlaştırırsınız.
SORU: 1951 doğumluyum , 1971 yılında istanbul defterdarlığında devlet memuru olarak çalışmaya başladım. 1973 yılında istifa ettim. Bu tarihten öncede 6 ay kadar bankada memur olarak çalışmıştım , ama o tarihe dair belgeler elimde mevcut değil. Acaba emeklilik hakkım olabilir mi?
CEVAP: Defterdarlıkta ve bankada çalışmış olduğunuz süreleri Emekli sandığına yazarak tespitini isteyiniz. Toplam sigortalılık sürenizi 3600 güne tamamlayacak şekilde kalan sürelerinizi SSK'lı olarak tamamlayıp SSK'dan emekli olabilirsiniz.
SORU: Sigortalılık süremi saydırıp SSK'dan 3600 günü tamamlayarak emekli olabilmem için herhangi bir iş yerine SSK'lı giriş yapmam gerekir mi? Yoksa sadece gün sayısını ödeyerek emekli olabilir miyim? Ayrıca kalan günler için toplu ödeme yapma şansım olabilir mi?
CEVAP: Geriye dönük olarak toplu ödeme yok. Kalan sürelerinizi SSK 4/a kapsamında çalışarak tamamlayabilirsiniz.
Ali Bulut
SORU: SSK olarak çalışan amcam kalp ameliyatı sonrasında hastanede vefat etti. Eşi ve 3 kızı var. Bir kızı SSK'da çalışıyor. Eşine ve cocuklarına maaş bağlanması için gereken yol belge nelerdir?
CEVAP: Müteveffa, amcanızın, İlk Sigortalılık başlangıç tarihi itibariyle 15 yıl geçmiş ve toplam 900 gün sigortalı hizmeti bulunuyor ise, dul ve yetimlerine aylık bağlanabilecektir. sgk.gov.tr'den dul ve yetimlere maaş bağlanması için evrakları yazıcınızdan veya SGK merkez müdürlüklerinden temin ederek doldurup kuruma elden veya taahütlü gönderebilirsiniz.
SORU: Ben 2003 yılına kadar esnaflık yapıyordum ve bağ-kur a kayıtlıydım. 2003 yılında işler bozulduğundan işyerimi kapattım. İsteğe bağlı bağ-kur a döndüm. Yaklaşık 1,5
sene önce prim süremi doldurup emekliliğe hak kazandım. 48 yaşında emekli olacağım. Şu an 46 yaşındayım. Herhangi bir işte çalışmıyorum. Ailemin yardımlarıyla emekliliği bekliyorum. Ben de zorunlu sağlık sigortası için gelir tespiti için kayıt olacak mıyım?
CEVAP: Her ne kadar ödemiş olduğunuz primlerlerinizin toplamı emekli olmanız için yeterli ise de, 48 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olacagınızdan ve halen herhangi bir işte çalışmadığınızdan gelir testine tabi bulunmaktasınız. Bu ay içerisinde müracaat etmenizi öneririm...
Fırat Dal
SORU:
1) Benim babam Tunceli ilinin Pertek ilçesinde kendi traktörü ile çalışyordu. Tarla sürüyordu inşaatlara kum çekiyordu vs gibi işler yapıyordu. Her hangi bir şirkette çalışmışlığı yok bagkur kaydı da yok. Ancak 01.01.1991 tarihinden - 31.12.1993 tarihine kadar Pertek Mal müdürlüğüne Traktör işletmecisi olarak 200.000 Lira gibi bir vergi ödemiş (Hesap No : 4315 G.G ödenen 200.000 Lira) . Sonrasınra 25.01.1994 tarihinde 305.000 Lira götürü KDV olarak bir vergi daha ödemiş. Yukardaki kayıtlardan başka, 17.03.1998 tarihinde bayrampaşa / ISTANBUL adresinde bir tavuk şarküteri açmıştık ve 30.08.1998 tarihinde de kapatmıştık. Bundan sonra da Tunceli'nin Pertek ilçesinde Belge Numarası : 103-4 Tarihi 02.06.2004 Tarihinde 9100 Metrekare olan tarla için çiftçilik belgesi almış tarım il müdürlüğünden.
Yukardaki bilgilere istinaden Tunceli Pertek ilçesi mal müdürlüğünden resmi evrak istedim doldurup gönderdiler. Bağ-Kur Sigortalılık belgesini onaylayıp göndermişler ancak orda sadece ilk vergi verilen tarihi yazmışlar. 01.01.1991 - 31.12.1993 Bu bilgilere istinaden babamı nasil emekli edebilirim? Dogum tarihi : 01.01.1951
2. Şimdi bir de Genel Sağlık Sigortası kanunu çıktı. Bu ay sonuna kadar mecburu başvurmak gerekiyor diye TV'lerde haber olarak yayınlandı. Benim Annem ve Babam ögretmen olan abim (evli) üzerinden hastaneye gidebiliyorlardı. Şimdi bunun için ne yapmam lazım? Evde sadece kız kardeşim çalışıyor. Onun da aldığı maas : 800 TL civarında..
Anne Çalışmıyor ev hanımı. Baba çalışmıyor. Erkek Kardeş üniversite ögrencisi. Kız kardes Çalışıyor. Ev kendi evimiz, Tunceli Pertek de de kendimize ait 2 katlı bir evimiz var, ama boş, kirada falan değil. Yine istanbul Şirinevler'de yeni aldığımız bir ufak dukkan var. 30 metrekare gibi kiraya vermek üzere ilan verdik ama henüz daha kiracı bulamadık. Memlekette de bir kaç tane tarlamız var ama boş şu an .. Para kazanmadığı için ekilip biçilmiyor. Yani kira geliri yok. Ben de Almanya'dan yeni geldim. Daha iş konusunda bir şey yapamadım. Bu durumda ne yapmamız gerekiyor?
CEVAP: Babanızın 1991-1998 yılları arası ticari faaliyetinden dolayı Bağ-kur esnaf sigortalılığına 03.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olduğunuzdan dolayı,geçmişe dönük olarak bağ-kur sigortalısı yapmanız mümkün değil. Ancak üzerinde tarım arazisi kayıtlı olması nedeniyle tarım bağ-kur siğortalısı yaparak daha az pirim ödeyerek, babanız ve anneniz GSS kapsamında olacaktır.
SORU: Babam 2022'den yararlandığı için direk GSS'li oluyor. Annem yararlanmıyor. Ben de SSK'lı işte çalışıyorum. Annemin durumu nasıl olacak? Yeniden GSS'ye mi başvuracagız? Yoksa benim üzerimden SSK kapsamına mı alındığı için, otomatikman o da GSS'li sayılacak?
CEVAP: Annenizin sizden, GSS'dan yararlanması için gelir testi müracaatında bulunmanız yararınıza olacaktır.
SORU: Babam Bağ-kur'lu ve prim borçlarını ödemediği için karnesi bulunmamakta. 21 Ağustos 2007'de memurluğa başladım ve evhanımı olan annemi bakmakla yükümlü olduğum kişi olarak kendi üzerime kaydettirdim. Bir hafta öncesine kadar bu şekilde sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanıyordu. Ama bir haftadır eczaneden ilaç almak istediğinde prim borcu nedeniyle provizyon verilememektedir. Milli eğitim bakanlığı sisteminde annem hala benim üzerime görünüyor. Sorun ne olabilir. Eğer bu konuda bilginiz varsa yardımcı olursanız çok sevinirim.
CEVAP: Babanızla Annenizin Evlilik birliği devam ettiği için ve Babanızın ticari faaliyetinin devam ediyor olmasından dolayı, anneniz bu durumda sizden yararlanamaz. Ayrıca babanızın Bağ-Kur'a olan pirim borcundan dolayı da, şu an için sağlık hizmeti alması mümkün değildir.
SORU: Merhaba. 01.04.1996 yılında sigortalı oldum. 25.03.08 tarihinde anne oldum. 04.12.2008 tarihinde kriz nedeniyle işime son verildi. 27.01.2010 tarihinde işime geri döndüm. Aradaki 13 ayı doğum borçlanması yapabiliyorum sanıyorum. Bunun için izlemem gereken yol nedir. Ödeyeceğim pirim ne kadar olur? 52 yaşında emekli olacağıma göre bu arayı şimdi ödemem emekli maaşım açısından faydalı olabilir mi? (Bu arada doğum tarihim 30.10.1976)
CEVAP: Doğum borçlanmasını bugünkü kıriterlere göre, günlük yaklaşık 9.00 tl den yaparsınız. Ancak doğum borçlanmasını her zaman yapma imkanınız da var. Çünkü 5825 gün ve 52 yaş kriterine tabisiniz. Belki de bu süreçte doğum borçlanması yapmanıza da gerek kalmayabilir.
Zekeriya Akıncı
SORU: 02/04/1967 doğumluyum. 01/01/1986 tarihinde Bağ-kur'lu oldum. Toplam 9000 günüm var. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP:
Zekeriya bey 49 yaşınızı dolduracagınız, 02.04.2016 tarihinde emekli olabilirsiniz.
RAMAZAN TATLI
SORU: 01/10/2002 ile 03/06/2006 tarihleri arasında Emekli Sandığına bağlı olarak aralıklı olarak 2 yıl 26 gün Vekil Öğretmen (açıktan vekil) olarak görev yaptım. 06/03/2006 tarihinden itibaren de kadrolu olarak öğretmenlik yapmaktayım. Vekil öğretmenlik hizmetimi kadroya geçince hizmet belgeleri ile hizmet birleştirme yaptım ve kadro kaydına alıp hak ettiğim kademeleri , hizmet puanını, öğretmenliği esas süre haklarını aldım ve memuriyete başlangıç tarihim ise Vekil Öğretmenliğe başladığım tarih olan 01/10/2002 oldu.Ancak 14/12/2011 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığından gelen yazıda Vekil öğretmenlik hizmetini "Meb Dışı Görev" olarak seçilmesi talep etti ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bu bilgiyi girdiğinde Memuriyete giriş tarihim 06/03/2006 oldu.V e Öğretmenlik hizmet süremden ve Göreve Esas Hizmet süremden Vekil Öğretmenlik sürem düşüldü.Sadece emeklilik hizmet süremde yaptığım vekil hizmet sürem ekli.İlçe MEM’in verdiği hizmet belgemde Vekil Öğretmenlik süremin karşısında Öğretmen yazıyor ama MEBBİS’te öğretmenliğime dair sürede yok. Bunun üzerine E-Devlet’e girdiğimde Memuriyete girişim 01.10.2002 tarihinden itibaren 4/c 5434 Sayılı Kanuna Tabi olduğumu gördüm. Yani Mebbis ve E-Devlet arasında farklı bilgilerim var. İnternette biraz araştırma yaptığımda konuyla ilgili başta siz olmak üzere bu konuyla ilgili yazılar buldum. Ancak tam anlamıyla benim sorularımı cevaplamıyor.
*Konuyla ilgili ne yapmalıyım?
*Memuriyete başlangıcım hangi tarih olmalı?
*Öğretmenliğe esas süreme Vekil Öğretmenlik süresi eklenmesi gerekmiyor mu? Özel okulda çalışılan süreyi öğretmenliğe sayıp kendilerinin açıktan atandığı emekli sandığına tabi vekil öğretmenliği öğretmenliğe saymamaları hukuki midir? Vekil imamlığın sayıldığının hizmete dair emsaller olduğu için yazıyorum.
*Göreve esas süreme Vekil Öğretmenlik süresi eklenmesi gerekmiyor mu?
* Uzman öğretmenlik sınavı için gerekli 7 yıl öğretmenlik şartında vekil öğretmenlik dahil edilir mi?
CEVAP:
Vekil öğretmenlik süreniz emeklilikten sayılacaktır. Durumunuzu TC Emekli sandığına bir yazı ile bildiriniz. Size ayrıntılı hizmet sürenizi bildirecektir.
Nihal Bursa
SORU:
27 yaşındayım ve hiç evlenmedim. Ailemle yaşıyorum ve çalışmıyorum.En son işten çıkışım 01.08.2008. Bu tarihten sonra bir daha hiç çalışmadım. Babam emekli öğretmen. Sağlıkta babam üzerinden bakılıyorum. Bugünkü haberlere bakınca kafamız karıştı ve ne yapıcağımızı bilmiyoruz. 31 Ocak 2012'ye kadar SGK'ya gidip kayıt yaptırmam gerekiyor mu? Her ay prim ödememiz mi gerekiyor? Bunları yapmazsak bizi neler bekliyor? Ailem bana doğru düzgün harçlık veremezken, primimi nasıl ödeyecekler? Bu nasıl bir adaletsizliktir, bu nasıl bir yasadır anlayamıyorum. Bizi bilgilendirirseniz çok iyi olur. Şimdiden teşekkürler.
CEVAP:
Kız çocukları sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabilecek?
Değerli okurlarım, 1 Ocak 2012 günü yürürlüğe girecek Zorunlu Genel Sağlık Sigortasından 01.10.2008 tarihinden önce Anne veya Babasından sağlık hizmeti almakta olan kız çocukları muaf olup, bu tarihten sonra sağlık hizmetlerinden yararlanmakta olan kız çocukları her ay SGK’ya GSS prim ödeme zorunluluğu getirilmiştir. Çünkü, 6111 Sayılı Torba Kanun ile 01.10.2008 tarihinden önce Anne veya babasından sağlık hizmeti alan kız çocukları Durumlarında Değişiklik oluncaya kadar, yani evlenmeleri veya herhangi bir işe girip çalışmaya başlayıncaya kadar, sağlık yardımı alabileceklerdir.
1 Ekim 2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile çocuklara 18 yaşına (okuyorlarsa 25’e) kadar sağlık yardımı verilebilmekte ve 1 Ekim 2008 günü ve öncesinde Anne veya Babasının üzerinden sağlık yardımı alan kızların durumlarında değişiklik oluncaya kadar sağlık yardımı alabilecekler. Bu tarihten sonra sağlık hizmetlerinden yaralanmakta olan kız çocukları ise 18 yaşını doldurduktan sonra öğrenci degil iseler, 1 Ocak 2012 gününden sonra GSS primi ödemek şartıyla Sağlık Hizmetlerinden yararlanabileceklerdir.
Bu Durumda; 1 Ekim 2008 günü ve öncesine ana-babası üzerinden sağlık yardımı alan kızlar ise yaşları kaç olursa olsun, evlenmedikleri veya işe girmedikleri sürece ölünceye kadar ana babaları üzerinden prim ödemeden sağlık yardımı alabiliyorlardı. Ancak, bir gün dahi olsa işe girip çıksalar, evlenip sonra boşanıp baba evine gelseler ana-baba üzerinden sağlık yardımı hakkı olmuyordu. TBMM’de kabul gören 6111 sayılı Torba Kanun sonrasına 5510 sayılı Kanun’un geçici 12 inci maddesinde şöyle bir değişiklik yapıldı.
“Ancak durumlarında değişiklik olduğunda sağlık hizmetlerinden yararlanma koşulları bu Kanun hükümlerine göre yeniden belirlenir” cümlesinden sonra gelmek üzere “Kız çocuklarının durum değişikliklerinin ortadan kalkması halinde, bu kişiler tekrar ilgili kanunlarına göre bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır” cümlesi eklenmiştir.
Yeni duruma göre; 1 Ekim 2008 günü ana-babası üzerinden sağlık yardımı alan kız çocukları bundan sonra işe girip çıksalar, evlenip boşanıp tekrar baba evine dönseler bile eski kanunlardan yararlanıp, ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alabileceklerdir.
1 Ekim 2008 günü sağlık yardımı verilmeyen çocukların durumu ise, 5510 sayılı SS ve GSS Kanunu’nun yürürlüğe girdiği gün olan 1 Ekim 2008 günü, ana-babası üzerinden sağlık yardımı alamayan kız ve erkek çocukları ise 18 yaşından sonra, kendileri GSS primi ödeyerek sağlık yardımı almak zorundadırlar. (Okuyorlarsa bu yaş şartı 25’e kadar devam eder) Erkek veya kız fark etmez 18 yaşından büyük çocukların durumu ise şayet okumuyorlarsa ailenin geliri dikkate alınarak GSS primi alınarak sağlık yardımı verilecektir. Yani, çocuklar, 18 yaşını ikmal ettikleri andan itibaren artık birey sayılacakla, ana ve babaları üzerinden sağlık yardımı alamayacaklar ve ailenin gelir durumuna göre GSS primi ödenerek sağlık yardımı alabilecekledir. Prim ödenmiyorsa sağlık yardımı alamayacaklar. Bu arada 1 Ocak 2012 gününe kadar GSS primini isteyen ana-baba veya çocuklar ödeyecekler ama bu tarihten itibaren istese de istemese de tüm herkes GSS primi ödeme mükellefi olacaktır. Böylece bu durumda bulunan kız çocuklarının GSS’ye kayıt ve tescillerini şimdiden yaptırmalarında yarar görmekteyim.
SORU: Ben Bağ-kur'luyum ama prim ödemesi yapmadığımdan dolayı ben ve eşim sağlık sigortasından faydalanamıyoruz. Eşimin GSS'den faydalanabilmesi için ne yapmam gerekiyor? Teşekkürler.
CEVAP: Eşinizin sizden dolayı sağlık hizmetlerinden GSS'dan yararlanabilmesi için Bağ-Kur'a olan pirim borcunuzun iki ayın üzerinde olmaması gerekmektedir.
ÇAĞLAR KARACAOĞLAN
SORU: MERHABALAR MEHMET BEY NASILSINIZ; BEN İSTANBUL'DA YAŞAMAKTA 27 YAŞINDAYIM. YENİ YÜRÜRLÜĞE GİREN GENEL SAĞLIK SİGORTASI HAKKINDA SİZE DANIŞMAK İSTEDİM. ŞU AN İŞSİZİM, OCAK SONUNA KADAR NEREYE KAYIT YAPTIRMAM GEREKİR İSTANBUL'DA? ŞU AN KAYITLI DEĞİLİM, GELİRİM DE YOK; PRİM ÖDEMEM NASIL OLUR?
CEVAP: Sayın Çağlar Bey, Gelir testi için, bu ay içerisinde, Bağlı olduğunuz Kaymakamlığa veya Sosyal Hizmetlere Müracaat ediniz, hiç bir gelirinizin olmadığı tespit edilir ise GSS ödemelerinizi devlet karşılıyacaktır, ancak süreyi kaçırmayınız.
AHMET CERİT
SORU: sayın Çetiner, yurt dışına gideceğim ve 3- 4 yıl kalacagım GSS yaptırmam şart mı? Hiçbir sgk ya tabi degilim. GSS yaptırmazsam ne olur?
CEVAP: Yurt dışında oturma müsaadesi almamışsanız gelir testi yaptırmanız gerekmektedir.
Mustafa Algur
SORU: K.E.Y. ödemeleri ile ilgili sorunuma çözüm bulamıyorum. Kırklareli ili CHP'li Pınarhisar Belediye Başkanlığında 1975-1989 Temmuz ayına kadar Zabıta Komiserliği görevinde bulundum. Kırklareli ili Pınarhisar Belediye Başkanlığına 2011 yılında dilekçe ile müracaatımı yaptım. Cevabı mail olarak gönderdiler. Belediyede çalıştığım dönemlerde 1987-1988-1989 yıllarında maaşından K.E.Y Kesintisi yapılıyor. K.E.Y Ödememe yansıtılmıyor. Fakat bu yıllara ait K.E.Y. ödemesi kesintisi yapılırken 423,50 tl toplam param verilmiyor, iade edilmiyor. Mali Hizmetler Müdürü tarafından gelen yazıda 423,50 tl kesintiler tahkime uğradığından ilgili kuruma yatırılamamıştır yazıyor. Belediye Başkanı bu parayı dava açıp, kazanırsanız ödeneceğini söylüyor. Böyle bir hakkı var mıdır? Mahkemeler zaten dosyadan geçilmiyor. Hakkım olan parayı neden dava açacağım? Böyle bir kanun mu var? Bu konuda bilgilendirip, yardımcı olur musunuz? Durumu bilgilerinize arz ederim.
CEVAP: Bu Konuda Sağlık iş Sendikasının açmış olduğu dava lehte sonuçlanmış, sağlık iş sendikası ile temesa geçerek örnek dava dilekçesi ile dava açabilirsiniz. Türk Sağlık-Sen'in açtığı dava sonucunda mahkeme, kesinti yapılmasına karşın KEY ödemesi alamayan memura ödeme yapılmasına hükmetti.
SORU: Mehmet Bey merhaba, Babam 65 yaşını geçti. 900-gün SSK,700 Gün Askerlik, 320 Gün Bağ-Kur var. Bağkur kaydını 1800 Günden Malülen emekli olur, ya da annem emekli olur belki diye yaptırmıştım. Şimdi Bağ-Kuru durdurmak istiyoruz.
-Pirim borcunu ödemeden (ileride ödenmek üzere ) durdurabilir miyiz.?
- Çiftçilik kayıtlarını iptal ettirmeden durdurma olurmu?
CEVAP: Tarım Bağ-Kur Siğortalılarında 65 yaşını doldurmuş olanlar talep ederlerse siğortalılıklarını durdurabilirler,Ayrıca bağ-kur!dan maluliyet aylığı talebinde bulunabilmeniz için toplam siğortalılık sürenizin 1800 olması gerekmektedir,ancak geçmişe dönük pirim borçlarınızı ödemeden maluliyet talebinde bulunamazsınız. (Mustafa PEKER)
Mustafa Sadoglu
SORU: Kasım 1997 de bağkurlu olarak çalışmaya başladım ve 25 eylül 2002 den itibaren öğretmenlik olduğum için emekli sandığına geçmiş bulunmaktayım.
özetle 4 yıl 10 ay bağkur, 9 yıl emekli sandığı çalışmışlığım bulunmakta... yani toplamda 14 yıl...
yurt dışına çıkmayı düşündüğümden istifa etmeyi istiyorum.
1- 15 yıl doldurmuş olmanın benim için bir anlamı var mı?
2- istifa edersem emeklilik hakkım var mıdır?
3- 15 yılı doldurunca emeklilik hakkım olur mu?
4- kıdem tazminatı, ikramiye vs alabilir miyim?
5- tekrar çalışmaya başlayınca günlerim kaldığı yerden devam eder mi?
6- yurt dışına eğitim amaçlı giderek 10-20 yıl ücretsiz izinli sayılabilmem için ne gerekiyor?
CEVAP: Şu anda istifaen görevinizden ayrılmanız halinde, hiç bir sosyal haktan yararlanamazsınız. Ancak Bağ-kur hizmetlerinizle birlikte 15 tam yılınızı doldurup ayrılır iseniz, ve yurt dışında da sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaz iseniz 65 yaşına geldiğinizde tarafınıza emekli sandığından yaş haddinden emekli aylığı bağlanabilinir ve memuriyette geçen süreler içinde emekli ikramiyesi alabilirsiniz, şu anda acil gitmeniz gerekiyor iseniz,, size önerim askerlikte geçen sürelerinizden 15 yıla tamamlayacak şekilde borçlanma yaparak istifa ederseniz yararınıza olacaktır. Eğer yurt dışı dönüşü yaş haddi beklemeden üç buçuk yıl SSK veya kalan sürelerinizi tekrar emekli sandığına tabi çalışarak 25 tam yılı tamamlayarak memuriyetten emekli olabilirsiniz.
SORU: Merhaba Necati bey, size farklıhaber8'de yayınlamış olduğunuz yazıyı okuduktan sonra bir soru sormak istemiştim. Ben 2011 Haziran ayından itibaren çalışmıyorum. 2011 haziran ayına kadarda yaklaşık 3 senelik sgk pirmlerim ödendi.Benim genel sağlık sigortası yaptırmam zorunlu mudur?
Bu konu hakkında bigi verirseniz çok memnun olurum. iyi çalışmalar.
CEVAP: Şu anda Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi çalışmanızın bulunmaması nedeniyle, Gelir testine tabi bulunmaktasınız,bu ay içerisinde talebinizi yapmanızda yarar görüyorum.
SORU: İyi akşamlar Mehmet Bey. Babam Bağ-kurlu ve prim borçlarını ödemediği için karnesi bulunmamakta. 21 Ağustos 2007 de memurluğa başladım ve ev hanımı olan annemi bakmakla yükümlü olduğum kişi olarak kendi üzerime kaydettirdim. Bir hafta öncesine kadar bu şekilde sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanıyordu. Ama bir haftadır eczaneden ilaç almak istediğinde prim borcu nedeniyle provizyon verilememektedir şeklinde problem oluşuyor. Milli eğitim bakanlığı sisteminde annem hala benim üzerime görünüyor. Sorun ne olabilir. Eğer bu konuda bilginiz varsa yardımcı olursanız çok sevinirim . İyi akşamlar, iyi çalışmalar....
CEVAP: Mehmet Bey, Babanızla Annenizin Evlilik birliği devam ettiği için vede Babanızın ticari faaliyetinin devam ediyor olmasından dolayı,Anneniz bu durumda sizden yararlanamaz, ayrıca babanızın Bağ-Kur a olan pirim borcundan dolayıda şu an için sağlık hizmeti alması mümkün değildir.
SORU: Üstadım, geliri olmayan emekli eşleri şimdiki gibi yarlanmaya devam edecek mi, ödeme için müracaatta bulunacak mı? Çalışanların eşleri için müracaat zorunluğu yok demişiniz ama emekli eşlerini göremedim. Zahmetiniz için şimdidn tşk eder saygılar sunarım.
CEVAP: Emeklinin çalışmayan eşleride, Bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda bulunduğundan, eşiniz zaten GSS kapsamında bulunmaktadır,Gelir testi yaptırmanız gerekmemektedir.Sağlıcakla kalınız.
SORU: Merhaba Necati Bey, ben 30 yaşında ve işsizim öğrenci olarak yurt dışında geçici olarak ikamet ediyorum. GSS ile ilgili başvuru yapmalımıyım ve nasıl mürecaat edebilirim. Türkiye'ye gelmem şu an için zor. Ailemin geliri beni etkiliyor mu? Ben onlar için bakmakta yükümlü kişiler grubuna giriyor muyum ? Konu hakkında beni aydınlatırsanız çok memnun olurum.
CEVAP: Yurt dışında geçici olarak bulunmakta ve orada her hanği bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışmanız yoksa gelir testine tabi bulunmaktasınız.
Torba Kanunla Belediyelerden Devredilecek İşçiler İçin Önemli Hususlar
Soru: Torba Kanun sonucu çalıştığımız belediyeden MEB'e bağlı okullara atamalarımız çıkacakmış. Bu atamayı kabul edersek veya etmezsek haklarımız ve önemli hususlar nelerdir?
Cevap: 6111 sayılı Torba Kanunla belediyelerin (bağlı kuruluşları hariç) sürekli işçi kadrolarında çalışan ihtiyaç fazlası işçiler,... Milli Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatındaki sürekli işçi kadroları ile sürekli işçi norm kadro dâhilinde olmak üzere ihtiyacı bulunan mahalli idarelere atanması öngörülmüştü. Bu konuda mahallin valisinin veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürü, defterdar, il eğitim müdürü, Türkiye İş Kurumu il müdürü, Karayolları Genel Müdürlüğü bölge müdürü, il mahalli idareler müdürü ile işçi devreden işyerinde toplu iş yapmaya yetkili işçi sendikası temsilcisinden oluşan bir komisyonca yapılacak tespit sonucu belirlenen işçiler bahsettiğiniz atamaya tabi tutulacaklar. Atamanız gerçekleşirse, atama emirinin tebliğini izleyen günden itibaren beş iş günü içinde yeni görevinize başlamak zorundasınız. Başlamazsanız ilgili belediyeden size ihbar ve kıdem tazminatı ödenmesi gerekiyor. Aslında işçi devri ile fesih işlemi arasında “İşçinin haklı feshi” bağlantısı doğrudan kurulamasa da sizlerin atamanıza özgü olarak atamayı reddiniz halinde belediyenin bu tazminatları ödemesi 6111 sayılı Kanun gereğidir. Norm kadro fazlası veya norm kadro içi olup da ihtiyaç fazlası olarak bildirilmenizin objektif kriterlere göre yapılıp yapılmadığını Bilgi Edinme Kanunu aracılığıyla sorgulayabilirsniz. Belediyenizde en az 30 işçi çalışıyorsa iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilirsiniz. İlgili Belediyenin sizi gönderdikten sonra en az beş yıl yeni işçi almaması, üç yıl boyunca da önceki yıllarda aldığı taşeron işçilere ek olarak fazladan taşeron işçi çalıştırmaması gerekiyor. Fazladan taşeron işçi alması İçişleri Bakanlığının iznine bağlı bulunuyor. Ama böyle bir durumun oluşması hali açacağınız işe iade davasında lehinize olur. Devir tarihine kadar alacaklarınızdan Belediye, atamanız ve işe başlamanız sonrasındaki alacaklarınızdan yeni kurumunuz sorumludur.
SORU: Sayın Mehmet Bey, 01.10.2008 tarihinden önce anne veya babasının sosyal güvencesinden dolayı sağlık hizmetinden yararlanmakta olan kız çocukları yine durumlarında değişiklik oluncaya kadar, GSS'den hiç bir ücret ödemeden yararlanmaya devam edeceklerdir diyorsunuz. İkinci sorunun cevabında ise bunun tam tersi gibi algılıyorum.
Sizden ricam 18 yaşının doldurmuş çalışmayan ve okumayan aynı zamanda bugüne kadar ana ve babasının üzerinden sağlık yardımı alan kız çocuklarının durumu ne olacak. Doğum tarihi de vereyim 24,05,1993.
CEVAP: Sayın İsa Bey, aşağıda sormuş olduğunuz soru ile ilgili, 01.10.2008 tarihinden sonra okumayan kız çocukları için ocak ayı sonuna kadar gelir testine müracaat etmeniz gerekiyor. Yapılacak gelir testinden sonra Kız çocuğunuz, GSS'den yararlanabilecektir.
Münir BENZER
SORU:Emeklilik zamanımı hesaplarken işsizlik ödeneği aldığım süreyi prim gün sayısına dahil edebilir miyim? İşsizlik ödeneği ödenirken geçen süre emeklilik bakımından hizmetten sayılabilir mi? Bu esnada primlerim yatıyor mu? İşsizlik ödeneği alırken İŞKUR tarafından ödenen primler emeklilik hesabında dikkate alınır mı? Bu konuda bilgi verir misiniz?
CEVAP:İşsizlik ödeneği ödenirken sadece Genel Sağlık Sigortası primleri ödenmektedir. İşsizlik ödeneği alarak geçirilen süre için emeklilik bakımından primleriniz ödenmemekte. Bu nedenle işsizlik ödeneği alınan süreler emeklilik bakımından hizmetten sayılmaz.
Hacer TEZCAN
SORU:04.05.1972 doğumluyum, SSK giriş tarihim 2004. Ayrıca 1988- 1990 tarihlerinde hastanede çalıştım ama SSK girişim yapılmamış. Bundan dolayı bir hak talep edebilir miyim?
CEVAP:Çalıştığınız dönemde sigortalılık girişiniz yapılmadı ise, iş mahkemesinde hizmet tespit davası açarak bu döneme ilişkin sigortalılığınıza hak kazanabilirsiniz. Bununla birlikte işten haksız olarak çıkarıldığınız mahkeme kararı ile tespit edilirse, ihbar ve kıdem tazminatı da alabilirsiniz.
Cengiz ALADAĞ
SORU: Yabancı bir şirketin İzmir'de bulunan bir şubesinde 3 yıldır çalışmaktayım. Şirket bu şubeyi yine şirket bünyesinde başka bir şirkete devretmeyi planlıyor. Kıdem ve ihbar tazminatı alabilir miyim? Kıdem ve ihbarın dışında tazminat alabilir miyim?
CEVAP:İş Kanunu'na göre işyerinin devri durumunda işçi iş sözleşmesini fesh ederek tazminatı alamaz. İşçinin tüm hak ve alacakları yeni işverene geçer. İşçinin haklarından eski işveren ve yeni işveren birlikte sorumludur. Ancak geçiş işlemi yapılırken tüm alacaklarınızı aldığınıza dair herhangi bir belge imzalamayın. Yoksa geçmişe yönelik haklarınızı öldürmüş olursunuz.
UTKU TANOĞLU
SORU: Doğum tarihim 01.07.1973. SSK girişim 01.10.1996. SSK gün sayım 3040 gün. Askerliğimi 1993- 1994 arası 19 ay yaptım. Askerliği ödersem ne zaman emekli olurum?
CEVAP:SSK'dan 25 yıl, 56 yaş ve 5825 prim gün şartlarına tabisiniz. 11 aylık askerlik borçlanmanız halinde 25 yıl, 55 yaş ve 5750 prim gün şartlarına tabi olursunuz. Bu durumda 2380 gün daha prim ödeyerek 55 yaşınızın dolacağı 01.07.2028'de emekli olabilirsiniz. Askerliğinizin tümünü de borçlansanız aynı şartlara tabisiniz.
Selami FİDAN
SORU:13.07.1959 doğumluyum. SSK başlangıcım 01.01.1976, gün sayısı 30. Askerlik borçlanması 540 gün aldım. Şu anda Bağ-Kur ödüyorum. Bağ-Kur başlangıcım 04.10.1999. Ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP:Bağ-Kur'dan 5400 prim gün ve 58 yaşa tabisiniz. 1 yıl, 10 ay daha prim öderseniz 58 yaşınızın dolacağı 13.07.2017 tarihinde kısmi (yaştan) emekli olursunuz. SSK'ya geçerek 3.5 yıl yani 1260 gün prim öderseniz, 1260 gün tamamlanır tamamlanmaz emekliliğe hak kazanabilirsiniz.
GÖKHAN ÖZCİVAN
Merhaba, gelir Testi yapılırken 13 kurum ve 28 parametreden bahsediliyor. Bunlar açıklamalarda taşınır taşınmaz mallar aile bireyi geliri diye üstünkörü söylenmiş. Bu 28 parametre nedir? Bunların puanlamaya yüzdesel katkısı ne olacaktır.? Neye göre belirlenecektir? Bunlara ulaşabileceğim bir kaynak var mı?
CEVAP: 5510 sayılı kanunun 60 maddesinde belirtilen fıkraları okumanızı ve 28.12.2011 tarih ve 2011/2512 sayılı resmi gazeteyi incelemenizi öneririm.
Mehmet Emin
Soru: Öncelikle internetteki yazınızı okudum GSS ile ilgili olan oldukca bilgi vericiydi. Fakat benim durumumu size sormak isterim
yardımcı olursanız sevinirim. Ben devlet sınavları için sınavlara hazırlanıyorum 1986 yılı doğumlu ve üniversite mezunuyum. Ne annem ne de babam sayesinde sağlık güvencem yok artık ben ne yapmalıyım söylerseniz sevinirim. Teşekkürler
CEVAP: Mehmet Emin Bey, Mevcut durumunuza göre gelir testine tabisiniz, mevcut ay içerisinde müracaatta bulunmanız lehinize olacaktır.
SORU: Hocam bu zorunlu sağlık sigortası bizi bunalıma soktu. iki kardeşiz ikimizde işsiz ve sigortasızız. işte bulamıyoruz. Kısaca, bir evde iki işsiz varsa ikisi içinde ayrı ayrı pirimmi ödemek gerekiyor. cevap yazarsanız çok seviniriz. teşekkür ederim.
CEVAP: Savaş bey, Maalesef her iki kardeşin de bu ay içerisinde gelir testine müracat etmesi gerekmektedir. Sağlıcakla kalınız.
Kemal YILDIZ
SORU: 6 yıl önce Rusya'da 15 ay çalıştım. İzinli olarak geldim; işten çıkarıldığımı söylediler. Hak talep edebilir miyim?
CEVAP:Tazminatlarda zaman aşımı 10 yıldır. İşten çıkartıldıktan itibaren 10 yıl içerisinde dava açma hakkınız vardır. Ancak Rusya'daki işyerine Türkiye'den gönderilmiş iseniz ve Türk kanunlarına tabi çalışmış iseniz bu hakkınızı kullanabilirsiniz. Rus şirketinde ve Rus kanunlarına göre çalışmış iseniz bu durumda Rusya kanunları geçerli olacaktır.
Mehmet TÜRKOĞLU
SORU:* Ben ve 29 arkadaşım bir Nakliye firmasında TIR şoförü olarak çalışıyoruz. Bize işe girerken 25 gün çalışıp 5 gün aylık tatil yapacağımız söylendi. Şimdi izinlerin kaldırıldığını söylüyorlar. Böyle bir hakları var mı?
Biz bu konuyu nereye, kime bildirmeliyiz? Bu konuda bize yardımcı olursanız çok mutlu oluruz.
CEVAP:İş Kanunu'na göre haftada 6 gün çalışan işçilere haftada 1 gün hafta tatili kullandırılması gerekir. Hafta tatili kullandırılmaması kanunlara aykırıdır. Hafta tatili kullandırılmıyorsa Çalışma Bakanlığı'na şikayette bulunabilir veya iş mahkemesine dava açabilirsiniz.
Hürriyet ADALI
SORU:* Doğum tarihim 25.06.1965, askere gidiş tarihim 01.03.1985, 18 ay askerlik yaptım. İşe başlama tarihim 20.09.1986. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP:SSK girişinize göre 25 yıl, 49 yaş ve 5300 prim gün şartlarına tabisiniz. Bu şartlarda 49 yaşınızın dolacağı 25.06.2014 tarihinde emekli olabilirsiniz. Ancak, 16 aylık askerlik yapıp öderseniz 48 yaşa tabi olursunuz.
Kamil ÇALIŞKAN
*SORU: 03.11.1962 doğumluyum. 1986 yılının 3. ayında SSK'ya giriş yaptım, toplam 2666 gün SSK ödedim. 2004'ün 1. ayında Bağ-Kur'a girdim. Emekli olmak için SSK'ya kaç gün prim yatırmam gerekir?
CEVAP:Verginizi kapatmadan da SSK'lı bir işte çalışmanız durumunda SSK'lı çalıştığınız süreler geçerli olacak. Vermiş olduğunuz bilgilere göre SSK'ya geçerek 3.5 yıl (1260 gün) ara vermeden SSK primi öderseniz 3.5 yıl sonra emekli olabilirsiniz.
Bektaş ÇAMLICA
SORU:3 ay rapor alan işçinin iş sözleşmesi 90 günlük rapor nedeniyle,fesih edilebilir mi? Ne yapmamız lazım?
CVAP: İş Kanunu'na göre, işçinin hastalık halinde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı, işçinin işyerindeki çalışma süresine göre kanunda belirtilen bildirim sürelerini 6 hafta aşmasından sonra başlar. Örneğin 5 senedir çalışan bir işçi için bildirim süresi 8 haftadır ilave 6 hafta daha 14 hafta eder.
Bu işçi için rapor süresi 14 haftadan fazla ise işveren sözleşmesini bildirimsiz olarak feshedebilir.
Hamit DAĞLICA
SORU:Bir sitede güvenlik görevlisi olarak 12 saat çalışmaktayız. Bütün resmi tatillerde çalışıyoruz. Bize ne kadar mesai ücreti ödenmesi gerekir?
CEVAP:İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi 45 saattir. Haftada 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla çalışmadır. Haftada 6 gün çalışıyorsanız toplam 72 saat çalışmaktasınız. Bu durumda haftada 27 saat fazla çalışma yapmaktasınız.
Fazla çalışma ücreti saat başına düşen ücretiniz yüzde elli arttırılmasıyla ödenir. Saat ücretiniz 10 TL ise yaptığınız her saat mesai için 15 TL. ücret almanız gerekir. Ulusal bayram ve genel tatil çalışması ücreti ise yüzde 100 zamlı ödenir. Günlük ücretiniz 50 TL ise 50 TL. daha ilave ücret ödenmesi gerekir.
Hakkı KARAAĞAÇLI
SORU:06.07.1965 doğumluyum, işe başlangıç tarihim 15.12.1989, 18 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP: SSK girişinize göre, 25 yıl, 52 yaş ve 5525 prim gün şartlarına tabisiniz. Bu durumda 06.07.2016'da emekli olursunuz.
Yakup TOPRAK
SORU:Doğum tarihim 01.08.1966, işe giriş tarihim 08.01.1986, askere gidiş tarihim de 1986. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP:SSK girişinize göre 25 yıl, 49 yaş ve 5300 prim gün şartlarına tabisiniz. 5300 prim gün şartlarını yerine getirmeniz durumunda 01.08.2015 tarihinde emekli olabilirsiniz.
Askerlik borçlanması tarihi geriye çekmez.
Tahir KORU
SORU:Doğum tarihim 01.01.1971, 01.03.1993'ten beri sigortalı çalışmaktayım. 5500 gün primim var. 15 ay askerlik yaptım. Askerliğimi ödersem ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP:SSK girişinize göre, 25 yıl, 54 yaş ve 5675 prim gün şartlarına tabisiniz. 4 aylık askerlik borçlanmanız halinde 01.01.2024 tarihinde emekli olabilirsiniz.
İbrahim YOĞUTÇU
SORU:İşe başlama tarihim 10.11.1989, toplam gün sayım 7700, doğum tarihim 10.10.1967, askerlikten önce sigortam yok, askerlik borçlanmasını ödesem ne zaman emekli olurum?
CEVAP:SSK girişinize göre, 25 yıl, 51 yaş ve 5450 prim gün şartlarına tabisiniz. 18 aylık askerlik borçlanıp öderseniz, 50 yaşınızın dolacağı yıl 2017 yılı olduğundan, 10.10.2017 tarihinde emekli olabilirsiniz.
Kadir ŞİMŞEK
SORU:Özel sektörde büyük bir firmada çalışıyorum. 1970 doğumluyum. İş hayatımda 15 yılımı ve 3600 prim günümü doldurdum. Kıdem tazminatımı alıp ayrılmak istiyorum. Bu mümkün mü? Ayrıca, bunun için ne yapmam lazım? SGK'dan alacağım belgeyi işyerine nasıl vermem gerekiyor? Bir usulü var mı?
CEVAP:4857 Sayılı İş Kanunu'nun 120. maddesi gereğince, yürürlükte olan 1475 Sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi hükmüne göre; 15 yıl sigortalılık süresi ile 3600 gün prim ödeme süresini doldurmuş olup da emekli aylığına hak kazanabilmek için yaşı bekleyen sigortalılar Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) bu şartları taşıdıklarına ilişkin alacakları yazıyı işverene vererek iş sözleşmelerini sona erdirmeleri halinde kıdem tazminatlarını alabilirler. Dilekçe ile müracaat etmenizde yarar görüyorum.
Bu belgeyi işverene vermeleri ile ilgili olarak herhangi bir şekil şartı bulunmamaktadır. İşverene durumu bildirir bir dilekçe yazıp, ekinde SGK'dan alacakları belgeyi koymaları halinde işveren kıdem tazminatını ödemek zorundadır. İşveren buna rağmen ödemez ise, noterden gönderecekleri fesih bildirimine bu belgeyi ekleyerek, kıdem tazminatını talep edebilirler. Buna rağmen ödemez ise iş mahkemesine dava açarak kıdem tazminatını talep edebilirler.
Cemal ALDEMİR
SORU:1955 doğumluyum. 3674 prim ödeme günüm var. 1979 sigorta girişliyim. Bu şartlarda SSK emeklilik kabul etmedi. ’4 yıl daha bekleyin’ diyorlar. Bu doğru mudur?
CEVAP:İşe başlangıç tarihiniz 08.09.1976 tarihinden sonra olduğundan, siz de yaş ve kademeye girmektesiniz. Gerekli olan şartlardan 15 yıl, 3600 prim gün ve 55 yaş şartınız tamamlanmış. Ancak, yerine gelen şartlar 24.05.2008 ile 24.05.2011 tarihleri arasında gerçekleştiğinden, 58 yaşa tabi oluyorsunuz. Bu durumda SSK’dan kısmi emeklilik tarihiniz, doğum tarihinizin gün ve ayına göre 2013 yılı olacaktır.
* * *
Zafer ÇAKMAKÇI
SORU:12.12.1968 doğumluyum. Bağ-Kur girişim 27.03.1991 tarihinde gerçekleşti. Bu koşullarda ne zaman emekli olurum?
…
CEVAP:Bağ-Kur’dan 9000 prim gün ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. 17 aylık askerlik öderseniz 51 yaşa tabi olursunuz. Bu durumda emekli olacağınız tarih 12.12.2019 olacaktır.
Ali YILMAZ
*SORU: 02.02.1962 doğumluyum, 01.04.1997′de tarım Bağ-Kur’lu oldum. 3400 gün tarım Bağ-Kur ödemem var. Sigorta başlangıç tarihim 15.11.2006. 600 gün sigortam var. Acaba ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP:Bağ-Kur girişinize göre SSK’dan 25 yıl, 56 yaş ve 5825 prim gün şartlarına tabisiniz. Askerlik borçlanarak 25 yıl, 55 yaş ve 5750 prim gün şartlarına tabi olabilirsiniz. SSK emeklilik şartlarına tabi olabilmek için 660 gün daha SSK primi ödeyip geri kalan eksik günleri isteğe bağlı da ödeyebilirsiniz. Emekli olacağınız tarih 01.10.2020 olacaktır.
Kadir KAPLAN
Soru: 25.04.1949 doğumlu babamın SSK başlangıcı 01.01.1976'dır. SSK kapsamında bin 425 gün primi var. 27.11.2008'den itibaren Bağ-Kur'a ödenmiş bin 156 günlük primi var. 600 gün askerlik SSK'lıyken yatırıp, kalanı için SSK'lı çalışarak 3 bin 600 günü doldurunca yani 15 ay sonra emekli olabilir mi? Bazıları 3,5 sene sonra diyor. Aydınlatır mısınız?
Cevap: Sigortalılık başlangıcı itibariyle babanız 55 yaş ve 3 bin 600 gün şartlarıyla emeklilik hakkına sahip bulunuyor. Kalan süreyi SSK'lı olarak çalışmak ve askerlik borçlanmasını SSK’lı çalışıyorken yapması şartıyla 3 bin 600 günü doldurduğu gün emekli olabilecektir, tabiki son yedi çalışma yılı içerisinde üç buçuk yılının 1260 gününün SSK lı olması gerekiyor,,
Leyla ÇAĞLAR
Soru: 01.01.1969 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 01.12.1986 ve 8 bin 100 günüm var. Ne zaman emekli olabilirim?
Cevap: 24.05.1986-23.05.1987 arasındaki sigorta başlangıcınızla SSK'lılıktan emeklilik bakımından 43 yaş ve 5 bin 150 güne tabisiniz. Gün ve 20 yıl şartları tamam olduğundan 01.01.2012 tarihinde ) 43 yaşını doldurarak emekli olabilirsiniz. Yanİ bu durumda emeklilik süreniz dolmuş artık emeklilik başvurunuzu yapabilirsiniz.
Kamil SINDIR
SORU: Sizin yazılarınızı dikkatlice takip ediyoruz.01.10.1999 tarihinden sonra İlk defa sigortalı olan Bağ-Kur’luların Emekli Şartları Nedir?
CEVAP:08.09.1999 Tarihinden Sonra Bağ-Kur Emeklik Şartları Değiştirildi , Bu kurala göre,.
4/1-(b) Bağ-Kur kapsamında olup, 08.09.1999 tarihinden 30.04.2008 tarihine kadar ilk defa sigortalı sayılanlar; Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş ve 25 tam yıl sigorta primi ödemiş olması veya,Kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını doldurması ve en az 15 tam yıl malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemesi,şartıyla kısmi yaşlılık aylığından yararlanacaklardır.
HATİCE YILMAZ
SORU: 09.07.1975 sigorta girişli bayanım.1989 yılında ilk defa SSK’lı oldum.3150 gün kadar prim ödemem var. Ne zaman emekli olacağım?
CEVAP:23.05.1989 tarihine göre 20 yıl 45 yaş 5300 gün ya da 24.05.1989 göre 20 yıl 46 yaş 5375 güne göre emekli olacaksınız. Bu durumda en fazla 41 ay kadar isteğe bağlı prim ödeyerek geriye kalan günleri 4-1 (a)SSK Kapsamında aktif çalışmanız halinde 41(a) dediğimiz SSK şartı ile emekli olursunuz.
Örneğin: 20 yıl 45 yaş 5300 güne tabi iseniz, bundan sonra 1230 gün isteğe bağlı prim ödediğiniz zaman 3150+1230=4380 gününüz olacaktır. 5300- 4380=920 gün kadar aktif olarak çalışmanızı eski adıyla SSK’lı olmanız gerekecektir. Ancak İsteğe bağlı ödemeler Bağ-Kur Kapsamında olduğundan, isteğe bağlı sigortalılığınızı 1230 gün dolmadan sona erdirip, kalan sürenizi zorunlu SSK’lı olarak tamamlamanız gerekmektedir,
KADİR ÇAKIR
SORU: 20.02.1965 erkek doğumluyum.01.04.1983 tarihinde ilk defa SSK’lı oldum.7500 günüm var. Ne zaman Emekli Olurum?
CEVAP:24.05.1982- 23.11.1983 tarihine göre 25 yıl 47 yaş 5150 gün ile emekli olursunuz. Bu durumda 20.02.2012 tarihinde emekli olacaksınız.
Bir Çocuk İçin Doğum Borçlanması 720 Gün Kazandırır.
1977 doğumlu kadın sigortalıyım.01.05.1995 tarihinde ilk defa sigortalı oldum.360 gün kadar sigorta prim var.1996 yılında bir doğum yaptım. Ne zaman emekli olurum?24.05.1994-23.05.1995 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olanlar 20 yıl 51yaş 5750 gün ile emekli olacaklardır.
15 yıl için ise 58 yaş 3600 gün ile emekli olabilirsiniz. Sizin için önemli olan gün sayılarınızı çalışarak ya da isteğe bağlı ile tamamlayacaksınız.
Güne ihtiyacınız olacağı zaman 1996 yılından itibaren sigortasız geçen iki yılı borçlanarak kazanabilirsiniz. Doğum borçlanmanızı gün ihtiyacı duyduğunuz zaman SSK’lı çalışarak yapmanız gerekir.
AHMET YILDIR
SORU: Doğum tarihim 25.06.1965. Askere gidiş tarihim 01.03.1985. 18 ay askerlik yaptım. İşe başlama tarihim 20.09.1986. Bu tarihten beri kesintisiz çalışmaktayım. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP:SSK girişinize göre 25 yıl, 49 yaş ve 5300 prim gün şartlarına tabisiniz. Bu şartlarda 49 yaşınızın dolacağı 25.06.2014 tarihinde emekli olabilirsiniz. Ancak 16 aylık askerlik borçlanması yaparsanız 48 yaşa tabi olursunuz. Bu durumda da 25.06.2013 tarihinde, yani tam bir yıl önce emekli olabilirsiniz.
MUSTAFA DAĞ
SORU: 05.09.1967 doğumluyum. Sigorta girişim 09.02.1984, çıkış tarihim ise 11.03.2011. 3600 gün üzerinden çıkış aldım. Toplam günüm 7709 gün. Ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP:SSK girişinize göre, 48 yaş ve 5225 prim gün şartlarına tabisiniz. 25 yıl ve prim gün şartlarınız tamamlanmış. Ancak 48 yaşınız 2015 yılında dolacağından, emekli olabileceğiniz tarih 05.09.2015 olacaktır.
SSK girişiniz askerlikten önce olduğundan, borçlanma yapmanız emeklilik yaşınızı geriye çekmeyecektir.
Serdar Toprak
SORU : 05.05 .1977 doğumluyum işe girişim, 01.05 2001 tarihidir, prim gün sayım 3166 ne zaman emekli olabilirim ?
CEVAP :08.09.1999 Günü ve Sonraki tarihlerde ilk defa sigortalı olarak işe giren erkekler, Toplam Sigortalılık Süresini 7000 güne tamamlaması ve 58 yaşında tamamlamış olmaları gerekmektedir. Ancak siz Sigortalı olmadan önce Askerlik Yapmış iseniz askerlikte geçen sürelerinizi borçlanabileceğinizden, Borçlanacağınız askerlik süresi kadar Sigortalılık başlangıç tarihiniz geriye gidecektir.
KADİR ŞAMLI
SORU:
10.11.1962 doğumluyum. 01.05.1987 SSK girişim. 20 ay askerlik borçlanmasını yatırdım. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP:
SSK girişiniz ve ödemiş olduğunuz askerlikle beraber 25 yıl, 49 yaş, 5300 prim gün şartlarına tabisiniz. Prim gün sayınızı yazmamışsınız. 25 yıl şartınız tamamlanmış ancak 49 yaşınız Kasım ayının 10'unda tamamlanacak. Bu durumda prim gün sayınızı tamamlamış iseniz 10 Kasım' 2011 tarihinden sonra emeklilik talebi verebilirsiniz.
LEYLA DOĞAN
SORU: Doğum tarihim 01.04.1981,ilk işe girişim 03.05.1997 tarihim, prim gün sayım 4693, ne zaman emekli olurum?
CEVAP:
SSK girişinize göre 20 yıl, 53 yaş ve 5900 prim gün şartlarına tabisiniz.
1207 gün daha prim ödemeniz halinde, 53 yaşınızı dolduracağınız 01.04.2034 tarihinde emekli olabilirsiniz
GÖKHAN KANMAZ
SORU:
Farklihaber8'deki 03/10/2011 tarihli "isteğe bağlı sigortada bunlara dikkat edin" başlıklı yazınızı okudum, teşekkür ederim oldukça konuda bilgi sahibi oldum. Yurtdışında yaşayan ama sigortalı olarak çalışmayan kardeşim hakkında bir soru sormak istiyorum. Aşağıda hizmet dökümünü görebilirsiniz. Toplam 569 gün SSK prim ödemesi var. Doğum tarihi 24/09/1978
İlk işe giriş tarihi 01/06/1999. Bildiğim kadarı ile 8 Eylül 1999 öncesi girişli olduğu için, Emeklilikte hakları son 7 yıl içerisinde en çok nereye prim ödenmişse o kuruma bağlı olacağıdır. Yaş sınırı da 58 yaşını doldurduğu gündür. Kardeşim isteğe bağlı sigorta yaptırmak ve askerlikte geçirdiği süreyi (6 ay kısa dönem) ödemek suretiyle sigortalılığına katma istiyoruz. Merak ettiğimiz konu ise, isteğe bağlı sigortasını başlatırsak mevcut emeklilik şartlarını kaybeder mi? Yaş (mevcut hakkı : 58 yaş), prim ödeme gün sayısı (mevcut hakkı : 5975 gün) ve Sigortalılık süresi (mevcut hakkı : 25 yıl) olarak. Emekli olacağı zaman son 3,5 yıl SSK çalışacak ve primleri SSK'dan ödenecektir. Aşağıda Emeklilik şartları ve hizmet dökümü bulunmaktadır. Yardımlarınız için şimdiden çok teşekkür eder, iyi çalışmalar
CEVAP: Kardeşiniz,SSK dan 4/A kapsamında emekli olabilmesi için, Sigortalılık süresinin toplamını 5975 güne tamamlaması ve 58 yaşında doldurması gerekmektedir. Şu anda yurt dışında herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi çalışmıyor ise isteğe bağlı sigortalı olmasında bir sakınca yok. Ancak 01.10.2008 tarihten sonraki isteğe bağlı ödemeler Bağ-Kur Kapsamında değerlendirildiğinden, son 7 çalışma yılı içerisinde yani, 5975 günü doldurmaya kalan son 2520 gün içerisinde en fazla 4/A kapsamında zorunlu SSK’lı olması gerekmektedir. Bu sürede 2520 günün yarısı olan 1260 gündür.
Burada esas vurgulanmak istenilen husus,emeklilik süresinin dolmasında geçecek olan son yedi yılın yarısından bir gün daha fazlasının isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak geçmemesidir. geçer ise bu defa Bağ-Kur Emeklilik Kriterleri devreye girer ve bu defada Bağ-Kur'dan emekli olabilmesi içinde,toplam ödeyeceği sürenin 9000 gün olması gerekmektedir.
Kemal YILMAZ
Soru: Komşum, 2005 yılında kanser hastalığından 20 yaşında vefat etti. Hastalığa yakalanmadan önce bir işyerinde çalışmakta idi. Toplamda 830 gün Prim ödemesi var. Buna göre ailesine maaş bağlanabilir mi? Bağlanamazsa eksik günleri ödeme şansları var mı?
Cevap: vefat eden SSK’lının geride kalanlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için en az 5 yıl sigortalılığı ve 900 gün primi olması gerekiyor. Ölüm olayı 1 Ekim 2008 tarihinden önce gerçekleşmiş olan kişiler için, hizmet borçlanması yaparak eksik günleri 900 güne tamamlama şansı var. Yakınınızın oğlu eğer askere gitmiş ve kısmen dahi olsa askerlik günleri varsa, ailesi bu günleri borçlanarak 900 güne tamamlayabilir. Eğer askerlik veya yurtdışı çalışması gibi bir durum söz konusu değilse, eksik kalan 70 günü tamamlama şansları yok. Sadece ödenmiş primleri toptan ödeme şeklinde geri alabilirler.
Zeynep YILMAZ
Soru, Annem 1973 yılında sigortalı olarak çalışmaya başlamış. Toplamda 1.699 prim günü mevcut. Üç tane de çocuğu var. Kendisi doğum borçlanmasıyla emekli olabilir mi? Nasıl bir yol izlemeliyiz?
Cevap: Değerli okurum, anneniz 1973 yılından sonra, yani sigorta başlangıcından sonraki doğumları borçlanabilir. Bu şekilde iki çocuk için toplam dört yıllık (1.440 gün) borçlanma yapabilir. Böylece prim günü 3.139 gün olur. Üzerine isteğe bağlı sigorta primi ödeyip 3.600 güne tamamladığı takdirde hemen emekli olabilir.
KEMAL SU
SORU:01.12.1986 Tarihinde yedek subay okuluna giriş yaptım. Yedek subaylık başlangıcım ilk sigortalılık başlangıcım olarak esas alınır mı? 01.01.1956 doğumluyum ve toplam 4887 gün ödenmiş sigortalılık sürem mevcut ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP: Yedek Subay başlangıcınız okul döneminiz hariç sigortalı başlangıcınız olarak esas alınır dört aylık okul döneminizi de borçlanmanız yararınıza olacaktır. Bu durumda da yedek subaylık dahil toplam sürenizi 5375 güne tamamlamanız halinde 50 yaşınızı da doldurmuş olmanızdan dolayı SSK’dan emekli olabileceksiniz.
İBRAHİM DURU
SORU:01.01.1984 Tarihinde SSK’lı başlangıcım mevcut ancak toplam SSK’lılık sürem 26 gün 01.07.1995 tarihinde devlet memuru oldum ve devam etmekteyim SSK başlangıç tarihim memuriyet başlangıç tarihim olarak esas alınır mı?
CEVAP: Memuriyetten emeklilik hesabında ilk defa SSK’lı olarak başladığınız tarih esas alınmaz. SSK’lı olarak çalışmış olduğunuz gün sayısının toplamı memuriyet başlangıç tarihinizden geriye doğru götürülerek ilk başlangıç tarihiniz tespit edilir ve bulunan tarihe 25 tam yıl ilave ettiğinizde emeklilik tarihinizi bulabileceksiniz. Siz de bu durumda memuriyetten emekli olabilmek için esas olan 25 tam yılınızı 20.06.2020 tarihinde tamamlayacaksınız. Ancak Memuriyetten ayrılıp 3 yıl 6 ay SSK ya pirim ödemeniz halinde SSK dan daha önce emekli olabileceksiniz.
HÜRRİYET KURTULDU
SORU:1988 yılında SSK’lı çalıştım kartım var ve hatta o tarihte doktorada gitmiştim ancak SSK lı sürelerim bilgisayar kayıtlarında görünmemektedir.Ne yapar isem bu sürelerimi çıkartıp, ne şekilde emekli olabilirim?
CEVAP: 1988 yılında ki sigortalı çalışmalarınızı SSK’ya yazılı müracaatla tespit edilmesini isteyiniz. Olumsuz cevap almanız halinde yargı yolunu seçebilirsiniz. Şayet 1988 yılı çalışmalarınızın tespit edilmesi halinde sigortalılık sürenizin toplamını 5300 güne tamamlamanız ve 45 yaşınızı da doldurmanız durumunda SSK’dan emekli olabileceksiniz. Ancak; sigortalı çalışmanızın başlangıç 23.05.1996 tarihinden sonra olması durumunda da 5900 gün ve 53 yaştan emekli olabileceksiniz.
MEVLÜT FINDIK
SORU: Türkiye2de 1978 yılında SSK’lı ve daha sonra Devlet Memurluğu yaparak görevimden ayrılıp,Yurtdışına gittim. Yurtdışında çalışmış olduğum süreleri de borçlanarak kısa yoldan nasıl emekli olabilirim?
CEVAP: 1978 yılı SSK başlangıç tarihiniz bir avantaj ancak yurt dışına çıkmadan önce son defa memuriyete tabi çalışmalarınızın bulunmasından dolayı, Almanya’da çalışmış olduğunuz süreleri emekli sandığına borçlansanız da Emekli Sandığı’ndan emekli olabilmeniz için süreleriniz yetmez ancak Türkiye’ye dönüş yapmanız veya izinli geldiğinizde kısa süreli de olsa SSK’lı olarak bir iş yerinde çalışmanız durumunda, Almanya’da çalışarak geçirdiğiniz süreleri SSK’ya borçlanmanız halinde 1978 SSK başlangıcınız ve memuriyet hizmetleriniz de dikkate alındığında SSK’dan emekli olabileceksiniz.
VEDAT ÇALIŞ
SORU:1981 yılında 123 günlük SSKlı çalışmam mevcut ancak 1993 temmuzda Bağ-Kur üyesi oldum ve esnaflığım halen devam etmektedir. En avantajlı şekilde nasıl emekli olabilirim?
CEVAP: Bağkur’dan emekli olabilmeniz için SSK ve Bağ Kur sürelerinizin toplamını 9 bin güne tamamlamanız gerekmektedir. Ancak 6111 sayılı kanun gereği ticari faaliyetinize son vermeden bir başka işverenin yanında üç yıl altı ay SSK’ya pirim ödemeniz halinde SSK’dan emekli olabileceksiniz.
KADİR ÇIRACI
SORU: Memuriyetten Emekli olduktan sonra, Temizlik malzemesi üreten fabrikanın idari işler biriminde çalışmaya başladım ,bu arada hem emekli aylığımı hem'de çalıştığım görevin ücretini aldım. Şimdi ise ben dahil 6 kişiyi işten çıkaracaklarını bildirdiler çalışmış olduğum son beş yılın kıdem tazminatının verilip verilmiyeceğini sorduğumda, sen emeklisin! emekliye kıdem tazminatı verilmez dediler.Bu uyğulama
yasal ve doğrumudur? Yasal olarak çalışmış olduğum son 5 yılın tazminatını almam mümkün Değilmidir?
CEVAP: T.C Emekli Sandığı ,Bağ-Kur veya SSK dan Emekli olduktan sonra çalışanların emekli olduktan sonra çalışabilmeleri mümkündür.Burada esas olan kıdem tazminatına hak kazanma nedenlerinden herhanği birisi ile iş sözleşmeniz sona erer ise ,o iş yerinde en az bir yıl çalışmış olma koşulu ile kıdem tazminatı almaya hak kazanılır bu durum yasaldır. Sizin durumunuzda olduğu gibi ,Bu aşamada ise,işinize son verildikten sonra çalışmış olduğunuz 5 yılın tazminatının tarafınıza ödenebilmesi için bir notere giderek işverene süre koyarak ihtarname çekiniz ihtarnamede belirtilen süre içerisinde kıdem tazminatınızın ödenmemesi halinde, iş Mahkemesine müracaat ederek, yasal hakkınız olan 5 yılın kıdem tazminatının en yüksek yasal faizi ile birlikte ödenmesi için dava açabilirsiniz. Kıdem Tazminatında dava açmak için zaman aşımı süresi 10 yıldır. Bu konudaki örnek yarğı kararı (Yarğıtay 9.H.D. 10 Aralık 2010 tarih ve 2010/28814 K.2010/37142 sayılı örnek kararları.
ÇALIŞAN BAYANLARIN HAMİLELİK VE DOĞUM'DAN KAYNAKLANAN HAKLARI NELERDİR ?
CEVAP:İş kanunu 4857/74.maddesi kapsamında; Kadın işçilerin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere, toplam 16 hafta çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebeliklerde doğum öncesi izin süresine 2 hafta eklenmektedir. İşçinin isteğine ve doktor raporuna dayalı olması koşulu ile doğuma 3 hafta kalana dek çalışılabilmekte,... bu durumda doğum öncesi kullanılmayan izin süresi doğum sonrasına aktarılabilmektedir. Bu iznin bitiminde yazılı talepte bulunan işçiye, 6 aya kadar ücretsiz izin verilmektedir. Ayrıca; izin bitiminde işe başlayan işçiye çocuğun 1 yaşına gelmesine dek günde 1,5 saatlik süt izni verilmesi gerekmektedir.
KADİR KIYAK
28.07.1972 doğumluyum, stajyerlik sigortam 01.10.1990. İlk pirim ödenme ise 01.01.1994 ve 1 sene Bağ-Kur’um var. Askerliğimi 15 ay yaptım ve herhangi bir borçlanma yapmadım. Bu bilgilere göre ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP: Ticaret ve meslek lisesi gibi okullarda staj döneminde sadece %13.5 oranında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası primleri ödenmekte olup, bu sürelerde emekliliğe ilişkin %20 oranında malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri ödenmemektedir. Bu nedenle 01.10.1990 tarihli girişiniz ilk başlangıç tarihi olarak kabul edilmiyor ve gün sayısı olarak da emekliliğe etkisi yoktur. Verdiğiniz bilgilere ve 01.01.1994 tarihli Sigorta girişinize göre; 4/a ve 4/b kapsamında toplam 5.340 gününüz var. 25 yıl, 54 yaş ve 5.675 günle emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz 15 ay olduğu için borçlanmanızın bir faydası olmuyor. Askerliğiniz 17 ay olsaydı, giriş tarihiniz 1 sene geri giderdi ve 53 yaşınızda emekli olurdunuz.
ŞAKİR AZMAKOĞLU
16.09.1963 doğumluyum, 01.01.1987 tarihinde Bağ-Kur başlangıcım var. 2008-2010 tarihleri arasında boşluğum bulunuyor. Askerlik borçlanmasını 18 ay ödedim. Ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP: Verdiğiniz bilgilere göre,18 ay askerlik borçlanması dahil 01.06.2002 tarihi itibariye 16 yıl 11 ay hizmetiniz var. Buna göre, 49 yaşınızın dolduğu 16.09.2012 tarihinden sonra 25 tam yıl (9 bin gün) ile emekli olabilirsiniz.
ZEKERİYA HAYTA
23.03.1963 doğumluyum. Sigorta’ya giriş tarihim 01.04.1987. Askerden sonra sigortalı oldum. 18 ay askerlik yaptım. Ekte hizmet dökümümü mail atıyorum. Bu verilere dayanarak askerliğimin ne kadarını borçlanmam gerekir, ne zaman emekli olabilirim? Sigorta’ya gittim yardımcı olmadılar!
CEVAP: 01.04.1987 tarihli Sigorta girişinize göre toplam 8.177 gününüz var. 25 yıl, 50 yaş ve 5.450 günle emekli olabilirsiniz. Gününüz dolmuş. Askerliğiniz 01.04.1987 tarihinden önce olduğu için sadece 5 ayını borçlanırsanız girişiniz 01.11.1986 olur ve 48 yaşınızın dolduğu 23.03.2012 tarihinde emeklilik müracaatı yapabilirsiniz. 5 ay askerlik borçlanması 1.339.20 TL olup, 1 ay içerisinde ödemek gerekiyor. Bu günkü şartlarda 940 TL emeklilik maaşı bağlanır.
VEYSEL ÇAĞLAR
01.12.1961 doğumluyum. 12.12.1983 SSK ve 10.04.1994 Bağ-Kur girişliyim. Bağ-Kur borcumu taksitlendirdim. Ne kadar günüm var, borcumu ödersem hemen emekli olabilir miyim?
CEVAP: Verdiğiniz bilgilere göre; 48 yaş ve 25 tam yıl ile Bağ-Kur’dan emekli olabilirsiniz. Yaşınız dolmuş. 4/a ve 4/b kapsamında toplam 8678 gününüz var. Borcunuzun tamamını ödeyip, 11 ay da askerlik borçlanırsanız emeklilik müracaatı yapabilirsiniz.
BİLAL ÜNLÜ
Doğum Tarihi: 05.01.1965, işe giriş tarihi 18.01.1988. Askerliği ödedim. Halen devam etmekteyim. Bağ-Kur’dan önce 1987/Temmuzunda 1 aylık Sigorta girişim var. Ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP: Verdiğiniz bilgilere ve 18.01.1988 tarihli Bağ-Kur girişinize göre; 49 yaşınızda, 25 tam yıl ile emekli olabilirsiniz. 18 ay askerlik borçlanması dahil 4/a ve 4/b kapsamında toplam 25 yıl 1 ay hizmetiniz var. Gününüz dolmuş. 49 yaşınızın dolduğu 05.01.2014 tarihinde emeklilik müracaatı yapabilirsiniz.
İBRAHİM TOROS
12.06.1964 doğumlu bayanım. SSK başlangıç tarihim 01.04.1998 ve toplam 1587 günüm var. 200 gün 08.10.2009-28.04.2010 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur’um var. Bu bilgilere göre ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP: Verdiğiniz bilgilere ve 01.04.1998 tarihli Sigorta girişinize göre; Sigorta ve Bağ-Kur’da toplam 1813 gününüz var. 20 yıl, 54 yaş ve 5975 günle normal emekli olabilirsiniz. Veya 5 yıl bir ay daha prim öderseniz 58 yaşınızda, 3600 günle yaştan emekli olursunuz
PERFORMANS DÜŞÜKLÜĞÜ NEDENİYLE İŞÇİ İŞTEN ÇIKARILABİLİR Mİ ?
CEVAP: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18-21 maddeleri gereği; herhangi bir iş sözleşmesinin işveren tarafından feshi durumunda, feshin yazılı olarak bildirilmesi, feshin gerekçesinin açıkça belirtilmesi, feshe bağlı olarak ortaya çıkan yasal hakların fesih tarihinde işçiye ödenmesi gerekmektedir. İş sözleşmesinin işçinin performansına dayalı olarak... feshinin mümkün olabilmesi için, işçinin bu konuda savunmasının alınması, gerekiyorsa performansının izlenmesi için kendisine bir süre verilmesi esastır.
Performansa dayalı fesihlerde, feshe temel oluşturan performans ölçümlerinin somut ve ölçülebilir verilere dayanması gerekecektir. Subjektif değerlendirmelere dayalı performans ölçümleri, iş sözleşmesinin feshine temel oluşturamaz.
İş sözleşmesinin objektif ölçümlerden uzak performans değerlendirmelerine dayalı olarak feshi, fesih sırasında yasa ile belirlenen fesih usüllerinin yerine getirilmemesi; işçinin feshin geçersizliği ve işe iade talebi ile yargı yoluna başvurması ve mahkeme sonucunda işe iade kararı ile karşı karşıya kalınması sonucunu gündeme getirebilecektir
ŞİRKET ORTAKLARININ BORÇLARI İLE İLĞİLİ
SORU: Bundan birkaç yıl önce limited şirket halinde olan bir üniversite hazırlık dershanesine ortak oldum. İşler kötü gidince ortaklar dershaneyi bırakıp gittiler. Dershane fiilen yok durumda. Ancak, resmiyette SGK’ya prim borçları var. Ben resmiyette var olan ancak fiiliyatta olmayan bu dershanenin ortaklığından ayrılmak istiyorum. SGK’ya olan işveren prim borçlarını kendi hisseme düşen oranda ödeyebilir miyim?
CEVAP: Eğer ortağı olduğunuz şirkette müdür değilseniz sadece şirket ortağı iseniz, şirket olarak kurulan dershanenin borçlarından şirketteki kendi hisseniz oranında sorumlu olursunuz. Ticaret sicil gazetesi ile birlikte SGK’ya başvurun. SGK size hisseniz oranındaki işveren prim borcunuzu tesbit edip bildirecektir. İşveren prim borcunuzdan hisseniz oranında size düşeni öderseniz, SGK borçlarından kurtulmuş olursunuz. Ancak SGK ya yani Bağ-Kur a olan pirim borcunuzdan hisseniz oranında degil kendinize ait olan pirimin tamamından sorumlu bulunmaktasınız.
YEŞİL KART VE GENEL SAGLIK SİGORTASINDA YENİ DÖNEM
Basında yeşil kartlıları endişelendiren haberler yer alıyor. Okurlarımız, “ yeşil kart kalkacak mı? Prim ödeyecek miyiz?” diye soruyor.
Sağlık sistemimiz, sosyal güvenlik reformuyla birlikte önemli şekilde değişti. Özellikle 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren de herkes genel sağlık sigortalısı olacak. Eskiden sadece SSK, Bağ-Kur ve devlet memurlarının sosyal güvence kapsamında yararlandıkları sağlık yardımlarından artık çalışan-çalışmayan bütün vatandaşlarımız yararlanacak. Genel sağlık sigortası (GSS) ile;
- İsteğe bağlı sigortalılar,
- 18 yaşına kadar çocuklar,
- Vatansız ve sığınmacılar,
- Türkiye’de ikamet eden ve kendi ülkesinde sigortalı olmayan yabancı ülke vatandaşları kapsama alındı. 18 yaşından küçük çocuklar, anne ya da babaları tescil edilmese veya prim ödeme ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmeseler dahi sağlık yardımlarından yararlandırılacak.
4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Kamu Görevlisi) sigortalıları veya isteğe bağlı prim ödeyenler, sigortalı olarak tescil edildikleri tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılmaktadır. Bu sigortalılar dışında sigortalı sayılmayan veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan;
1) Eşi,
2) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya Mesleki Eğitim Kanunu’nda belirtilen aday çıraklık ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde mesleki eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın bu Kanuna göre malul olduğu tespit edilen evli olmayan çocukları,
3) Her türlü kazanç ve irattan elde ettiği gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olan ve diğer çocuklarından sağlık yardımı almayan ana ve babası, sağlık yardımlarından faydalanacak.
Bu kapsamda en çok yeşil kartlıların durumları merak ediliyor. Yaklaşık 9.5 milyon yeşil kart sahibinin durumu, SGK tarafından yapılacak gelir testi ile ortaya çıkacak. Yeşil kartlıların gelir durumunu yeniden değerlendirecek olan ‘Gelir Testi Yönetmeliği’ SGK tarafından hazırlanarak yakında Resmi Gazete’de yayınlandıktan sonra uygulamaya girecek.
Harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, banka kredi kartı harcamalarından, kira ödemelerine, kira gelirlerine ve elektrik, su, telefon kullanımlarına kadar bir çok ayrıntıyı içeren test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin (837.-TL) üçte birinden (279.-TL) az olduğu tespit edilenler herhangi bir prim ödemeden genel sağlık sigortalısı sayılacak.
Aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı;
* Brüt asgari ücretin üçte biri (279 TL) ile asgari ücret (837 TL) arasında olanlar, brüt asgari ücretin üçte birinin yüzde 12’si (33,48 TL),
* Brüt asgari ücret (837 TL) ile brüt asgari ücretin iki katı (1.674 TL) arasında olanlar, brüt asgari ücretin yüzde 12’si (100,44 TL),
* Brüt asgari ücretin iki katından (1. 674 TL) fazla olanlar, brüt asgari ücretin iki katının yüzde 12’si (200.88 TL) tutarındaki primlerini kendileri ödeyecekler. Bu bağlamda yeşil kartlıların aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin (837.-TL) üçte birinden (279.-TL) fazla çıkması halinde de yuakrıda belirtilen tutarlarda GSS primi ödemeleri gerekecek.
18 yaşına kadar bütün çocuklar ve gençler, koşulsuz sağlık hizmeti alabilecek. Anne ve babası sigortasız dahi olsa 18 yaşını dolduruncaya kadar başka hiçbir belge istenmeden sadece nüfus cüzdanı ile her türlü sağlık yardımı alabilecekler.
Zorunlu GSS 1 Ocak 2012 tarihinde başlayacak. Dolayısıyla 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren Genel Sağlık Sigortası giriş bildirgesini kuruma süresi içinde (bir ay içinde) vermeyenler hakkında bir asgari ücret (837 TL) idari para cezası uygulanacak. Belki de en önemli konu bu.
Bu kapsamda, yeşil kartlılar dışında emeklilik için gün ve sigortalılık süresini tamamladığı halde yaş bekleyenler de gelirine bakılarak GSS primi ödemek zorunda kalacak.
SON GÜNLERİN SOSYAL GÜVENLİK MODASI ÇİFTE EMEKLİLİK GERÇEĞİ İLE İLGİLİ SORU VE CEVABI
RECEP KESER
SORU:
10.04.1965 yılında doğdum.23.11.1986 tarihinde ticari faaliyetimden dolayı Bağ-Kur Kayıtım yapıldı.03.10.1990 yılına kadar Bağ-Kur'lu
Oldum. Bu iki tarih arasında 6 ay SSK lı olarak çalıştım. ve bu sürelerim çakıştı. Boşluk yapmadan kesintisiz olarak halen SSK lı olarak çalışıyorum.
Ne zaman Emekli Olurum? Ayrıca şu an gündemde olan 6111 sayılı Kanununa göre yapılan değişiklik ile çifte emekli olabilir miyim?
CEVAP: Çifte emeklilik diye bir sistem Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde bulunmuyor. Kısmen de olsa çifte emeklilik yurtdışı çalışanlarda olabiliyor.Onlarda Türkiye’de borçlanıyor ülkemizden emekli oluyorlar. Kendi çalışmalarından da yurtdışından emekli olabilyorlar. Bunlara çifte emekli diyebiliriz.
Ancak, Yeni yapılan düzenleme ile çalışma üstünlüğü kuralı getirildi.
Örneğin Devlet Memuru aynı zamanda İşçi aynı zamanda İşveren olursa sigortalılığın tekliği ilkesi gereğince Devlet Memurluğu geçerlidir. Aynı zamanda Hem devlet memuru iken hem de İşçi olarak prim ödense de devlet memurluğu prim günleriniz dikkate alınacak,aynı döneme denk gelen işçi priminiz dikkate bile alınmayacaktır.Burada sizin çifte emekliliğiniz söz konusu değildir. Yıllardır mahkemelerde sigortalılığın üstünlüğü ilkesi ile davalar açılıyor.Kurum her açılan davayı kaybediyordu. Bu durumda;
01.03.2011 tarihinden önce; Önce başlayan sigortalılık sonra başlayan karşısında baskın oluyordu.
İşveren konumunda olan bir kişi kesintisiz Bağ-Kur'a prim ödüyorsa,İşçi olduğunda ilk başlayan işverenlik olduğundan işçilik de geçen hizmet süreleri SSK lı olarak geçerli sayılmıyordu.Bir de vergi kayıtları açık olduğunda sorunların altından kalkamıyordu. Bazen de bu uygulamanın tersi oluyordu.İşçi olarak sigortalı olan bir kişi işveren , vergi mükellefi olduğunda bir gün dahi ara verirse işçilikten doğan sigortalılığı düşüyor.İşveren yönünden olan Bağ-Kur sigortalılığı devreye giriyordu.
5510 sayılı Kanunun 4-1(a)(SSK) ve (b)(Bağ-Kur) bendine tabi sigortalılığın çakışması nedeniyle (a)(SSK) bendi kapsamındaki sigortalılığı esas alınanlar 01.03.2011 tarihinden sonra yazılı talepte bulunmak ve 82. maddeye göre belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ve üst sınırına ilişkin hükümler saklı olmak kaydıyla, (b)(Bağ-Kur) bendi kapsamındaki çalışmasından dolayı talep tarihinden itibaren (b)(Bağ-Kur) bendi içinde prim ödeyebileceklerdir. Ancak, (a)(SSK) ve (b)(Bağ-Kur) bendi için ödenecek primlerin toplamı prime esas kazancın üst sınırından fazla olamayacaktır.
Sigortalılık hallerinin çakışması nedeniyle 4-1(a)(SSK) bendi kapsamındaki sigortalılığı esas alınanlardan (b)(Bağ-Kur) bendi kapsamında prim ödemek isteyenler iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar yönünden 4-1(b)(Bağ-Kur) bendi kapsamında, kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan diğer yardımlar ile uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlar yönünden ise 4-1(a)(SSK) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde değerlendirilecektir. Bu durumda Artık 01.03.2011 tarihinden itibaren üstünlük ilkesi SSK , ya geçmiş bulunmaktadır.
Burada Bağkur siğortalılarına iki seçenek sunuldu.Artık Bağ-Kur'lu iken işyerinizi kapatmadan,Şirket ortaklığınızı devretmeden İşçi olabilecek SSK'ya tabi prim ödeyecekbileceksiniz. Bu durumda, Bütün ödediğiniz primler SSK'ya sayılacaktır. Gün 30 sayılacak SSK+Bağ-Kur Primleriniz ise Tavan Miktarını geçmeyecektir. Örneğin, Bağ-Kur'a 30 Gün karşılığında 800 TL. ödediniz.SSK aynı ay 25 gün ödediniz onunda karşılığında 1500 TL. Toplamda 25 gün ve 2300 Prim olarak kayıtlara geçecektir. Bağ-Kur ödediğiniz primler Kısa vadeli sigorta kollarında SSK ödeyecekleriniz ise Kısa ve Uzun Vadeli sigorta kollarından değerlendirilecektir. Şimdi sizler basın da çıkan yazılara dayanılarak hem SSK hem de Bağ-Kur'dan maaş alırım diyorsunuz. İşin gerçeği Türkiye’de tek emeklilik sistemi vardır. 23.11.1986 tarihinde Bağ-Kur'lu olmuşsunuz. Bu başlangıcınız SSK sayıldığından 25 yıl 49 yaş 5300 gün ile emekli olabilirsiniz.
Çakışan süreleriniz ise o dönemdeki sigorta üstünlüğü ilkesi ile iptal edilecektir.Bağ-Kur'a geçmiş yıllardan borcunuz var ise SSK çakışan sürelerinizin işçi ve işveren payını da kapsayacak şekli ile mahsuplaşma yapabilirsiniz.
Şu anda 23.11.1986 Siğortalılık başlangıcınıza göre 25 yılınız dolmuştur.Gün probleminiz bulunmuyor.23.11.2011 tarihinde SSK dan emekli olabilirsiniz.
5510 sayılı kanunun 53.maddesi 01.03.2011 Tarihinden itibaren Hem İşçi hem de işveren konumunda çalışanları ilgilendiriyor.Sizin bu çifte emeklilik işiniz şu anda İşveren sıfatınız olmadığı için mümkün görülmemektedir.
Unutmayınız gününüz dolduğu halde aylık 2500 tl nin altındaki kazançlarınız emekli maaşınızı düşürmektedir.
KAMİL BAHAR
SORU:11.03.1966 doğumlu eşim 01.05.1984 tarihinde 3 aylık bir SSK hizmeti var, bu güne kadar başkaca bir sosyal güvenlik kurumuna tabi çalışması yok.Ev hanımı, 89-91-92 yıllarında olmak üzere 3 doğum yaptı, bu durumda eşimin borçlanma imkanı var mı? Emekli olabilmesi mümkün müdür?
CEVAP: eşinizin SSK'dan emekli olması için 20 yıl 40 yaş 5000 güne ihtiyacı var. İlk defa sigortalı olduğunuz tarihten sonra üç doğum yaptığınızdan iki doğumu borçlanma hakkınız var. Sizin eşinizin yaş ve yıl problemi yok tek problemi gün eksikliği olduğunu görmekteyiz.
90 gün priminiz 4 yıl karşılığında borçlanma ile 1440 gün toplamda 1530 gün yapar.3470 gününüz eksik kalacaktır.Bunun içinde isteğe bağlı Bağkur sigortalısı olursanız 2200 gün kadar öderseniz.1270 gün kadar SSK'lı bir işte çalışırsanız 5000 gün ile emekli olursunuz. veya
3600 Günden de emekli olabilirsiniz.
58 yaşına kadar 90 gün ve ayrıca 2 doğum borçlanması ile 1440 gün toplamda 1530 gününüz olur.800 gün kadar isteğe bağlı,1270 gün SSK'lı çalışırsa emekli olur.
Burada unutmayın!
SGK Tuzağına düşmeme adına Doğum Borçlanmasını SSK'lı çalışırken yapınız.
Kesinlikle isteğe bağlı prim öderken Doğum borçlanması yapmayın Bağ-Kur’a sayılır.
Emeklilik şartlarınız 5400 güne taşırsınız.
Hem daha az emekli maaş alırsınız hem de üzülürsünüz. Sağlıcakla....
KEMAL GÖKMEN
SORU: İki yıllık meslek yüksekokulu mezunuyum. 1 Ekim 2009’da Astsubay oldum. Meslek yüksekokulunda ögrenci olarak geçen sürelerimi borçlanma imkanım var mıdır?
CEVAP: 5510 Sayılı Güvenlik Yasası’nın 46’ncı maddesine göre yüksekokulda okuduktan sonra astsubaylığa nasbedilenler 18 yaşını doldurtuktan sonra geçen başarılı öğrencilik sürelerini SGK’ya yazılı talepte bulunmaları halinde borçlanabilirler.
SÜLEYMAN TOPUZ
SORU: Polis Akademisi mezunuyum. Şu anda Komiser Yardımcısı olarak görev yapmaktayım. Polis Akademisi’nde geçen öğrencilik süremi borçlanabilme imkanım var mıdır?
CEVAP: Polis Akademisi’nde 18 yaşınızı doldurduktan sonra başarılı olarak geçen öğrencilik sürenizi SGK’ya yazılı talepte bulunarak borçlanabilirsiniz.
HİDAYET ÖZTÜRK
SORU: 20 Haziran 1996’da İktisat Fakültesi’nden mezun olarak 1 Şubat 1997’de Komiser Yardımcısı olarak göreve başladım. Bilahare 1 Ekim 1999’da Maliye Bakanlığı’na hesap uzmanı olarak atandım. Yüksek öğrenimde geçen sürelerimi borçlanabilme imkanım var mı?
CEVAP: Borçlanma talebinde bulunabilmemiz için Emniyet Hizmetleri sınıfında bulunmanız gerekirdi. Halen Genel İdare sınıfında bulunduğunuz söz konusu yüksek öğrenimde geçen sürelerinizi borçlanabilme imkanınız bulunmamaktadır.
AYŞE TUNA
SORU: 12 Eylül 1971 doğum tarihli bayanım.
18 yaş öncesinde kuaför yanında 25 Mart 1989’da sigortalı olarak çalışmaya başladım ve pirimlerim ödendi. Hangi kriterlere göre emekli olabilirim?
CEVAP: Her ne kadar 18 yaşınızı doldurmadan sigortalı olarak çalışmaya başlamış iseniz de; bayan sigortalılarda emeklilik için aranan 20 yıllık sürenin başlangıcı 18 yaşınızı dolduracağınız tarih esas alınır. Yaş kriteri ise sigortalılık başlangıç tarihine göre 45 olarak belirlenmekte olduğundan bu durumda toplam sigortalılık sürenizi 5 bin 300 güne tamamlamanız, 20 yıl ve 45 yaşınızı da doldurmanız halinde SSK’dan emeklilik talebinde bulunabileceksiniz.
UĞUR COŞAR
SORU: Anonim şirket ortağıyım. BAĞ-KUR’a üye olma zorunluluğum var mıdır?
CEVAP: 1479 Sayılı BAĞ-KUR kanununa göre 1 Ekim 2008 tarihinden önce Anonim Şirket ortaklarının BAĞ-KUR sigortalısı olabilmeleri için kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi olması gerekiyordu. 5510 sayılı kanunla 1 Ekim 2008 tarihinden sonra bu durum değişti. Sadece Anonim Şirket ortağı olmak BAĞ-KUR sigortalısı olmanızı sağlamıyor. Anonim Şirketlerin yönetim kurulu üyeliğinizin sona ermesi durumunda da BAĞ-KUR sigortalılığınız sona erdirilecektir. Bu durum BAĞ-KUR emeklisi olmanız halinde; Sosyal Güvenlik Destek pirimi yönünden de aynıdır. BAĞ-KUR emeklisi olduktan sonra anonim şirketin yönetim kurulu üyesi olmanız durumunda emekli aylıklarınızdan bugünkü kriterlerde yüzde 15 oranında Sosyal Güvenlik Destek Pirimi kesilecektir. Ancak Anonim Şirket Yönetim Kurulu üyeliğinizin sona ermesi durumunda da emekli aylıklarınızdan kesilmekte olan Sosyal Güvenlik Destek Pirimi’ne son verilecektir.
FADİME KAPÇI
SORU: Sigortalı çalıştıktan sonra 2 doğum yaptım ancak daha sonra ikinci çocuğumu kaybettim. Her iki çocuğum için doğum borçlanması talebinde bulunabilir miyim? Ne kadar ödemem gerekir?
CEVAP: Doğum borçlanması hayatta olan çocuklarınız için yapılabileceğinden hayatta olan bir çocuğunuz için için 720 gün borçlanma talebinde bulunabileceksiniz. Talebinizi 30 Haziran 2011 tarihine kadar yapmanız halinde borçlanacağınız tutar miktarı günlük 8.50 TL’den hesaplanacaktır. Bu durumdabir çocuk için toplam 720 çarpı 950 yani 6 bin 120 TL ödemeniz gerekecektir.
ENVER TÜRKEŞ
SORU: Çalışmakta olduğum işyerinde iş kazası geçirdim. İş görmezlik geliri almak için rapor alacağım. Tarafıma SGK’ca iş görmezlik geliri bağlanacak. İş görmezlik geliri vefatım halinde dul ve yetimlerime intikal eder mi?
CEVAP: Geçirmiş olduğunuz kaza sonucunda iş kazası rapor oranı yüzde 50’nin üzerinde ise, tarafınıza bağlanacak iş görmezlik geliri vefatınız halinde dul ve yetimlerinize intikal ettirilir. Ancak; iş görmezlik rapor oranının yüzde 50’nin altında ise; alacağınız iş görmezlik geliriniz vefatınız halinde dul ve yetimlerinize intikal etmez.
ZAFER ÇAKMAKÇI
SORU: Torba yasa kapsamında BAĞ-KUR’a olan 30 Nisan 2008 öncesi borçlarım 5 yıldan fazla olduğu için ihya yaptılar. 30 Nisan 2008 tarihinden sonraki borçlarımı 18 ay taksitle böldüler. BAĞ-KUR’dan önce 3 bin 570 gün sigortalı ödenmiş SSK günlerim var. İhya borcu çok tuttuğu için ödeyemeyeceğim. Nasıl emekli olabilirim?
CEVAP: 611 Sayılı Torba Kanunu kapsamındaki 30 Nisan 2008 tarihinden önceki borçlarınızı 5 yılı aşkın bir süreyi kapsadığı için bu süreler daha önce iptal edildi. Bu süreleri tekrar kazanmak için yapmış olduğunuz ihya talebinize ilişkin borcunuzun tamamını Temmuz ayı sonuna kadar ödemeniz gerekmekte. İhya tutarını verilen süre içerisinde ödeyemediğiniz takdirde, 30 Nisan 2008 tarihinden sonraki pirim borçlarınızı ödeyerek yine ticari faaliyetinize son vermeden 611 sayılı kanun kapsamında zorunlu SSK’lı olarak 3 yıl 6 ay (bin 260 gün) çalışarak askerlikte geçen sürenizi de toplam sürenizi 5 bin güne tamamlayacak şekilde borçlanıp SSK’dan emekli olabilirsiniz.
KADİR KANAT
SORU: Ticari faaliyetlerime ara vererek Bağ-Kur sigortalılığımı sona erdirdim. Şu anda (4/a) kapsamında zorunlu SSK sigortalısı olarak 3 buçuk yıl pirim ödedikten sonra SSK’dan emekli olacağım. Durumum askerlik borçlanması yapmaya müsait, askerlik borçlanmasını SSK’ya yaparak 3 buçuk yıl beklemeden SSK’dan emekli olabilir miyim?
CEVAP: Durumunuz 2829 sayılı kanuna göre son yedi çalışma yılınızın yarısı olan 3 buçuk yılı (bin 260 günü) SSK’ya ödenerek daha önceki Bağ- Kur hizmet süreleriniz ile birlikte SSK’dan daha avantajlı bir şekilde emekli olabilecek iseniz de, bu durumda askerlikte geçen sürelerinizi borçlansanız dahi Bağ- Kur sigortalılığınızın sona ermesinden sonra başlayan (4/a) kapsamındaki zorunlu SSK’lılık sürenizi 3 buçuk yıla (bin 260 güne) tamamlamak zorunluluğundasınız. Bu durumda SSK’dan emekli olabilmek için günleriniz yeterli olacak ise askerlikte geçen sürelerinizi borçlanmanız yersiz olacaktır. (4/a) kapsamındaki zorunlu SSK’lı sigortalılığınızı devam ettirerek bin 260 günü tamamlayarak SSK’dan emeklilik talebinde bulunmanız daha avantajlı olacaktır.
İSMAİL AYRANCI
SORU: Askerlikte geçen sürelerimi borçlanmak istiyorum. Benim dönemlerim 16 ay askerlik yaptığı halde ben 21 ay askerlik yaptım çünkü askerliğim esnasında beş ay tutukluluk sürem oldu. Tüm askerlik süresini borçlanabilme imkanım var mı?
CEVAP: Askerlik borçlanmasında tutuklulukta geçen sürelerinizin borçlanması mümkün değil. Sizin durumunuzda 16 ay olan askerlikte tutukluluk haricinde geçen sürenizi borçlanabilirsiniz.
HATİCE ŞENTÜRK
SORU: Emekli Sandığı’na tabi olarak 19 yıl hizmet süremin sonunda 1.10.2010 tarihinde görevimden ayrıldım ve 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren de 4/a kapsamında SSK’lı olarak çalışmaktayım. Ancak, memuriyetim esnasında 25.01.1998 / 20.01.1999 tarihleri arasında doğum nedeniyle kullanmış olduğum ücretsiz izinde geçen sürelerimi 5510 sayılı kanunun 41’inci maddesi kapsamında borçlanabilir miyim?
CEVAP: Memuriyet esnasında doğum nedeniyle ücretsiz izinli olarak geçen sürelerinizi halen 4/a kapsamında sigortalı olmanızdan dolayı 5510 sayılı kanunun 41’inci maddesi kapsamında borçlanabileceksiniz. Ancak, borçlanma tutarı 5434 sayılı emekli sandığı kanununa göre bulunduğunuz derece ve kademeye esas olan kesenek ve karşılıklarına göre yapılacaktır.
TURGAY KATLI
SORU: Tıp fakültesini bitirdikten sonra yurt dışında beş yıl uzmanlık öğrenimi gördüm. Bu sürede yurt dışında her hangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kaydım olmadı. Göz hastalıkları uzmanı olarak kamuda göreve başladım. Uzmanlık öğrenim sürelerimi borçlanabilir miyim?
CEVAP: Sağlık Bakanlığı Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü’nce tıpta uzmanlık süresi olarak kabul edilen beş yıllık sürenizi 5510 sayılı kanunun 41’inci maddesi kapsamında borçlanabilmeniz yasal olarak mümkündür.
ALİ SEYMEN
SORU: Yurtdışında geçen sürelerimi 3201 sayılı kanuna göre borçlandım ve tarafıma aylık bağlandı, daha sonra tekrar yurtdışına giderek çalışmaya başlamamdan dolayı emekli aylıklarım kesildi. Yurtdışındaki bu çalışmamı sona erdirerek Türkiye’de ticari faaliyette bulunmak istiyorum. Bu durumda emekli aylıklarım ne olacak?
CEVAP: 3201 sayılı kanuna göre borçlanma yaparak emekli aylığı almakta iken yurtdışında yeniden çalışmaya başlayanların emekli aylıkları çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Çalışmaları sona ermesi halinde ise takip eden aybaşından itibaren emekli aylıkları yeniden ödenmeye başlar. Bu durumda iken Türkiye’de gerek kendi adınıza ticari faaliyette bulunmanız gerekse sigorta kapsamında çalışmaya başlamanız halinde emekli aylıklarınız kesilmeyecek. 19 Haziran 2010’da yürürlüğe giren 5997 sayılı kanunla belirlenmiştir. Ancak bu durumda Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır.
ERDOGAN KIVRAK
SORU: Sekiz yıl devlet memurluğunda bulunduktan sonra görevimden istifa ederek ayrıldım ancak birikmiş keseneklerimi istifaen görevden ayrıldıktan sonra beş yıl içerisinde Emekli Sandığı’ndan talepte bulunmadığım için zaman aşımına uğradığı bildirildi. Halbuki ben istifadan 2 yıl sonra yurtdışına giderek çalışmaya başladım. Durumum ne olacak?
CEVAP: Emekli Sandığı’na tabi görevinizden ayrıldıktan sonra 5 yıl içerisinde ülkenizde Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yapılmış ülkelerde çalışmanız varsa kesenekleriniz zaman aşımına uğramaz.
İBRAHİM TURŞUCU
SORU: Yaklaşık dört yıldır iki ayrı işyerinde sigortalı olarak çalışıyor görünmekteyim ve bu işyerlerinde de sabah ve öğleden sonra olmak üzere kısım kısım çalışmaktayım. Her iki işyerinde de prime esas kazanç tutarlarım asgari ücretimin biraz üzerinde ödenmektedir. Emekliliğime de yaklaşık beş yıl var. Her iki işyerinde de çalışıyor olmamın emekliğimde ne gibi bir faydası olacaktır?
CEVAP: Kanun gereği birden fazla işyerinde çalışmanız mümkün ancak çalıştığınız her ay için prim gün sayınız 30 günü geçmez, sadece prime esas kazançlarınızın toplamı 5510 sayılı kanunun 80’inci maddesinde belirlenen azami kazancı yani en yüksek kazancı geçmez. Bu durumda her iki yerdeki yatırılan prime esas kazanç toplamlarınızı yükselterek devam ettirmeniz halinde ileride bağlanacak emekli aylıklarınıza olumlu olarak yansıyacaktır.
HAŞİM ADALI
SORU: Annem Bağ-Kur emeklisi, babamdan dolayı dul aylığı almaktayken 15 Aralık 2010’da vefat etti. Dul maaşlarını her ayın 25’inde almaktaydı. Biz varisleri olarak bankamatik kartıyla 25’inde bankadan dul maaşını çekebilir miyiz? Ayrıca annemin cenaze yardımı ödeneğini alabilir miyiz?
CEVAP: Dul ve yetim maaşları peşin yatırılmakta olduğundan ölüm tarihinden sonraki maaşlar hiçbir şekilde çekilemez. Çekilirse sizlere suç teşkil eder. Diğer bir kanun da dul ve yetimlerin vefatı halinde, cenaze ve ölüm yardımı ödenmez. Ölüm ve cenaze yardımı emeklinin ölümü halinde yapılan bir ödemedir.
ZELİHA DURMUŞ
SORU: İlk eşim memur emeklisi iken vefat etti.İkinci kez evlendiğim eşim de SSK emeklisi iken vefat etti.Her ikisinden de dul maaşı alabilir miyim? Ne yapmam gerekiyor?
Evlenmiş olduğunuz her iki eşinizde vefat etmiş.Her ikisinden de dul maaşı alma imkanınız yok. Ancak her hangi birinden dul aylığı tercih edebilirsiniz.
NACİYE NARLI
SORU: Almanya’dan emekli oldum.Türkiye’de SSK emeklisi bir beyle evlendim.Eşim bir ay önce vefat etti.Almanya’dan emekli olmak SSK’dan dul aylığı almama bir engel midir?
Yabancı ülkeden emekli aylığı alıyor olmanız Türkiye’den emekliyken vefat eden eşinizden dolayı dul aylığı almanıza engel değildir. Bu nedenle SSK’dan dul aylığı talebinde bulunabileceksiniz.
KAMİLE ÇETİNKAYA
SORU: Kendim SSK emeklisiyim.Eşim de SSK emeklisiyken vefat etti.Eşimden dolayı da dul aylığı alabilecekmiyim?
Eşlerden birinin vefat etmesi halinde sağ olan kendi emekli maaşı ile birlikte vefat eden eşinden dolayı da dul aylığı alabilecektir.
HAMİYET AYDIN
SORU: Tarafıma eşimin vefatından dolayı SSK’dan dul maaşı bağlandı çalışmıyorum,ayrıca BAĞ- KUR emeklisi olan babam da vefat etti.Vefat eden babamdan dolayı da yetim aylığı alabilir miyim?
Vefat eden eşinizden dolayı SSK’dan dul aylığı almakta iken, BAĞ- KUR emeklisi iken vefat eden babanızdan dolayı da yetim aylığı almanız için kanuni bir engel bulunmamaktadır.
ŞERİFE YILDIR
SORU: SSK emeklisi dul bir bayanım BAĞ- KUR emeklisi iken vefat eden babamdan dolayı da yetim aylığı alabilir miyim?
Kendi çalışmanızdan ötürü emekli aylığı alıyor olduğunuz için,babanızdan dolayı da SSK’dan yetim aylığı almanıza kanunen imkan bulunmamaktadır
KEZİBAN DOGAN
SORU: SSK’dan vefat eden eşimden dul aylığı alıyorum.Yine SSK emeklisi iken vefat eden babamdan da yetim aylığı alabilir miyim?
Hem eşinden hem de anne veya babasından SSK’dan ölüm aylığını hak kazananlar aylık tercih hakkına sahiptir.Bu durumda siz de hangi aylık fazla ise tercih etme hakkınız bulunmaktadır.
MEDİHA ÖZDEMİR
SORU: Eşimden dolayı SSK’dan dul aylığı almaktayım. BAĞ- KUR’dan isteğe bağlı sigortalı olmam veya SSK’lı bir işte çalışmam halinde dul aylığım kesilir mi?
Dul eşlerin her hangi bir işyerinde çalışması durumunda veya BAĞ-KUR’dan zorunlu veya isteğe bağlı sigortalı olmalarında veya kendi pirim ödemelerinden dolayı emekli maaşı almaları halinde dul aylıkları kesilmez.
ŞEHRİBAN DURMUŞ
SORU:1980 Yılında SSK Başlangıcım var sonra iki doğum yaptım, şu anda Bağkurdan isteğe bağlı pirim ödüyorum doğum borçlanması yapabilirmiyim ?
Halen isteğe bağlı BAĞ-KUR pirim ödemekte iseniz de doğum borçlanması yaparak SSK’dan emekli olabilmeniz için, önce isteğe bağlı BAĞ-KUR sigortalılığınıza son vererek zorunlu SSK’lı olarak 4/a kapsamında bir işverenin yanında sigortalı çalışmaya başladıktan sonra doğum borçlanması talebinde bulunabilirsiniz.
HASAN YILMAZ
SORU: Annemin üzerinde tarım arazisi var Bağkurdan Tarım sigortalısı yaptırabilirmiyiz? Babamında 1975 yılından 650 gün ödenmiş SSK.sı var babam ne şekilde emekli olabilir?
Annenizi BAĞ-KUR tarım sigortalısı yapabilirsiniz.Bbanıza gelince SSK başlangıç tarihine göre askerlikte geçen sürelerini de borçlandırarak 4/a kapsamındaki SSK’lı çalışmasını devam ettirerek toplam 3 bin 600 güne tamamlamanız halinde SSK’dan emekli olabilecektir.
KENAN ÇELİK
SORU: 01.03.1982 Tarihli SSK girişim var, toplam 300 gün öncesi 20 ay askerlik hizmetim ,memuriet başlanğıcım ise 01.02.1990 tarihi nasıl emekli olurum?
Borçlanmış olduğunuz askerlik hizmetleriniz ve SSK hizmet süreleriniz ve memuriyet hizmet günleriniz ile birlikte 25 tam hizmet sürenizi 1 Şubat 2012’de tamamlayacak iseniz de 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte memuriyetten emekli olabileceksiniz.Yaşınız dolmadan görevden ayrılmanız halinde emekli ikramiyesini de almanız mümkün olmayacaktır.
HİDAYET ÇAĞLI
SORU: Halen tarım Bağkur siğortalısı olarak pirim ödemekteyim. Askerlik hizmetlerimle Yurt dışında geçen hizmetlerimi borçlanarak en avantajlı bir şekilde nasıl emekli olabilirim?
Askerlikte ve yurtdışında geçen sürelerinizi borçlanarak, BAĞ-KUR tarım sigortalılığınıza devam ederek 9 bin gününüzü tamamlaycağınız 1 Kasım 2015 tarihinde BAĞ-KUR tarım sigortasından emekli olabileceğiniz gibi,Tarım Sigortalılığınza son vererek üç yıl altı ay ( bin 260 gün) 4/a kapsamında zorunlu SSK’lı olarak çalışarak emekli olmak sizin için daha avantajlı olacaktır.
PEMBE DURDABAK
SORU: 02.12.1980 Tarihinde SSK Lı çalışmalarım var, daha sonra iki çoçuğum dünyaya geldi, doğum borçlanması yaparak nasıl emekli olabilirim?
2 Aralık 1980 tarihinde başlayan sigortalılığınız sizin için bir avantaj bu durumda sigortalı çalışmaya başladıktan daha sonra doğum yapmış iseniz SSK’lı bir işe girerek sigortalılık sürenizin toplamını 3 bin 600 güne tamamlayacak şekilde doğum borçlanması yaparak 50 yaşınızı da doldurmanız halinde SSK’dan emekli olabileceksiniz ancak doğum borçlanması yapacağınız tarihte 4/a kapsamında SSK’lı olarak çalışıyor olmanız gerekliliğine dikkat ediniz.
Banu FIRAT
22.12.1985 Doğumluyum ilk ssk başlangıç tarihim 04.01.2007 bu güne kadar 4 yıl 1 ay 3 gün pirim ödedim ne zaman emekli olabilirim.
CEVAP: 08.09.1999 Tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı kanun ile 08.09.1999 tarihi ile 30.04.2008 tarihleri arası işe giren kadın sigortalılar normal emekli olabilmeleri için 7000 günü ve 58 yaşını doldurmaları gerekiyor ancak ssk dan 4/a kapsamında kısmi yaşlılık aylığından yararlanabilmeniz için 25 yıllık sigortalılık süreniz içerisinde en az 4500 gün pirim ödemeniz ve 58 yaşınızıda doldurmanız gerekecektir.
İCLAL BAKAN
SORU: özürlü yardıma muhtaç sakat çocuğum var aynı zamanda ssk lı olarakta çalışmaktayım bu durum göz önüne alınarak hanği koşullarda erken emeklilikten yararlanabilirim.
CEVAP: Değerli okurlarım 5510 Sayılı Yeni Sosyal Güvenlik yasası ile özürlü, malül veya sakat olan kadın çalışanlarımızın 1 Kasım 2008 tarihinden sonra geçen pirim gün sayılarının dörtte biri, kanunla belirlenen emeklilik yaş hadlerinden indirilir.
Kadın sigortalılarımızın bu kapsamda değerlendirilebilmesi için...
* İndirime tabi olacak çalışmaların 1 Ekim 2008 tarihinden sonra geçmesi gerekecektir.
* Malul veya sakat olan çocuğun başka birisinin bakımına muhtaç durumda olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu’nun Sağlık Kurulu’nca tespit edilmiş olmasıyla.
* Tespit edilen muhtaçlık ve başka birisinin bakımına muhtaç olma halinin başlangıç ve bitiş tarihi gerekir.
* Bahse konu çocuğun evli olup olmadığıyla.
* Kadın sigortalı sonradan boşanmış ise velayetin kadın sigortadan alınıp alınmadığına bakılır.
* Bahse konu çocuğun kadın sigortalı tarafından evlat edinilip edinilmediğine.
* Malül ve muhtaç çocuğun birden fazla olup olmadığına.
* Ayrıca 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu’na göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretli veya ücretsiz sürekli veya yatılı olarak faydalanıp faydalanılmadığına göre belirlenmektedir.
Bu hususlarla birlikte; çalışan kadın sigortalının emeklilik hesabında yaş hadlerinden indirilecek sürenin belirlenmesinde;
* 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren 4/a, 4/b, 4/c kapsamında SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’na tabi geçen sürelerin dörtte biriyle, yine 1 Kasım 2008 tarihinden sonra geçen isteğe bağlı sigortalılık süreleri ve 3201 Sayılı Kanun’a tabi olarak yapılan yurt dışı borçlanma sürelerinin toplamının dörtte biri ‘kanun’ ile belirlenmiş olan emeklilik yaş kriterinden düşürülmektedir. Bu durumu bir örnek ile açıklayacak olur isek;
ÖRNEK 1: 8 Ocak 1966 doğumlu bir kadın sigortalı ilk defa 20 Mayıs 1992 tarihinde çalışmaya başlamış ise de, 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren 31 Aralık 2012 tarihine kadar geçen sigortalılık süresi bin 80 gündür. Toplam sigortalılık süresi 5 bin 25 gün olan kadın sigortalımız indirimden yararlanmamış olsaydı, 48 yaşını dolduracağı 8 Ocak 2014 tarihinde emekli olabilecekti. Ancak, 1 Ekim 2008 tarihinden sonraki toplam çalışma süresi olan bin 80 günün dörtte biri olan 270 gün (dokuz ay) 48 yaşını dolduracağı 8 Ocak 2014 tarihinden öne çekilerek 8 Nisan 2013 tarihinde emekli olabilecektir. Örnekte anlatıldığı gibi hesaplamaya esas olan hizmet süresi 1 Ekim 2008 tarihinden sonra pirim ödemek suretiyle geçen sürelerin toplamının dörtte biridir.
ÖRNEK 2: 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren ilk defa SSK’lı olarak çalışmaya başlayan kadın sigortalının çocuğunun 1 Şubat 2009 tarihinden itibaren başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğu SGK Sağlık Kurulu’hca tespit edilmiş ve daha sonra kadın sigortalı 31 Aralık 2010 tarihinde eşinden ayrılmış ve mahkeme çocuğun velayetini babaya vermiş olması nedeniyle; bu durumda kadın sigortalının 1 Şubat 2009 ila 31 Aralık 2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının dörtte biri oranındaki süre emeklilik yaş haddinden indirim yapılabilecektir.
Erkul ERDEM
Ocak 1976 tarihinde 10 günlük SSK’lı çalışmam var. Daha sonra 20 Nisan 1982 tarihinde Bağ-Kur sigortalısı oldum. 1988 yılına kadar ödedim vergi mükellefiyetim devam ediyor ancak 1988 yılından sonra hiç ödeme yapmadığım için 1988-2008 yılları arası Bağ-Kur sigortalılığım ve Bağ-Kur borcum iptal edilmiş. 2008 yılından bugüne kadar olan borcum duruyor. Torba yasada iptal olan süreler için ihya imkanı varmışsa da 1 ay içerisinde ödeme şartı getirmiş diğer borcumu 18 ayda ödeyebileceğim banka ihya tutarının tamamını karşılayamadığı için de emekli olamıyorum. Ne yapmam gerekiyor?
CEVAP: Durumunuz Bağ-Kur’dan emekli olmaya uygun ancak bankanın karşıladığı kredinin dışında kalan borcunuzu bir şekilde tamamlayıp Temmuz ayı sonuna kadar yatırmanız gerekecek. Yatırmazsanız 2008 yılından sonraki borçlarınızı taksitlendirmişsiniz; bu borçlarınızı düzenli bir şekilde ödemenizi öneririm. İhya işlemini sonuçlandıramazsanız 1976 yılındaki SSK’lı çalışmalarınız bir avantaj. Bu durumda yeniden bir başkasının yanında 4/a kapsamında zorunlu SSK’lı olarak çalışmaya başlayarak bu çalışmanızı bin 260 güne (3 yıl 6 aya) tamamlamanız halinde SSK’dan daha avantajlı bir şekilde emekli olabileceksiniz.
Ali YENİDOGAN
Ocak 1976 tarihinde 10 günlük SSK’lı çalışmam var. Daha sonra 20 Nisan 1982 tarihinde Bağ-Kur sigortalısı oldum. 1988 yılına kadar ödedim vergi mükellefiyetim devam ediyor ancak 1988 yılından sonra hiç ödeme yapmadığım için 1988-2008 yılları arası Bağ-Kur sigortalılığım ve Bağ-Kur borcum iptal edilmiş. 2008 yılından bugüne kadar olan borcum duruyor. Torba yasada iptal olan süreler için ihya imkanı varmışsa da 1 ay içerisinde ödeme şartı getirmiş diğer borcumu 18 ayda ödeyebileceğim banka ihya tutarının tamamını karşılayamadığı için de emekli olamıyorum. Ne yapmam gerekiyor?
CEVAP: Durumunuz Bağ-Kur’dan emekli olmaya uygun ancak bankanın karşıladığı kredinin dışında kalan borcunuzu bir şekilde tamamlayıp Temmuz ayı sonuna kadar yatırmanız gerekecek. Yatırmazsanız 2008 yılından sonraki borçlarınızı taksitlendirmişsiniz; bu borçlarınızı düzenli bir şekilde ödemenizi öneririm. İhya işlemini sonuçlandıramazsanız 1976 yılındaki SSK’lı çalışmalarınız bir avantaj. Bu durumda yeniden bir başkasının yanında 4/a kapsamında zorunlu SSK’lı olarak çalışmaya başlayarak bu çalışmanızı bin 260 güne (3 yıl 6 aya) tamamlamanız halinde SSK’dan daha avantajlı bir şekilde emekli olabileceksiniz.
İsmail ATASEVER
İşverenemle aramda problemler var. İşten hangi koşullarda ayrılırsam işsizlik ödeneğine hak kazanacağım? Ayrıca ne kadar ödenek alırım?
CEVAP: 1) 4447 Sayılı kanuna göre işsizlik ödeneği alabilmeniz için kendi istek ve kusurunuz dışında işten ayrılmanız gerekir.
2) Hizmet akdinin sona erdiği son 3 yıl içerisinde en az 6 yüz gün sigortalı olarak prim ödemiş olmanız.
3) İş akdinin feshedildiği tarihten geriye doğru sürekli aralıksız yüz 20 gün prim ödemiş olmanız.
4) Sigortalı işsizin işte ayrılma bildirgesiyle işten ayrıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde İş-Kur müdürlüğüne doğrudan veya internet üzerinden başvuruda bulunması gerekmektedir.
Bu koşulları taşımanız halinde işsizlik ödeneği tutarları ise;
a-) Son 3 yıl içerisinde en az 6 yüz gün prim ödemiş olanlar 6 ay süreyle işsizlik ödeneği alır.
b-) Son 3 yıl içerisinde 9 yüz gün prim ödemiş olanlar 8 ay süreyle işsizlik ödeneği alır.
c-) Son 3 yıl içerisinde bin 80 gün ve daha fazla prim ödemiş olanlarda 10 ay süreyle işsizlik ödeneği alacaktır.
Hamit ŞEN
2011 yılı Haziran ayı sonu itibariyle toplam 21 yıllık devlet memuruyum,ay sonu itibariyle istifa ederek görevimden ayrılmak zorunluluğundaydım. Ödemelerimi ne şekilde devam ettirirsem en avantajlı şekilde emekli olabilirim?
CEVAP: 2829 sayılı kanuna göre son 7 çalışma yılı içerisinde en fazla hangi sosyal güvenlik kurumu kapsamında çalışırsanız ondan emekli olabilirsiniz. Buna göre memuriyetten ayrıldıktan sonra 2 yılı geçmemek kaydı ile 4/b kapsamında zorunlu BAĞ-KUR sigortalı olarak veya isteğe bağlı BAĞ-KUR sigortalısı olarak pirim ödemeniz halinde son 7 yıl içerisindeki en fazla çalışmanız memuriyette (3 yıl) geçmiş olduğundan memuriyetten emekli olma hakkını elde etmiş olacaksınız.
Musa ATAY
1982 yılının Nisan ayından itibaren vergi mükellefiyim ve ticari faaliyetimde halen devam etmektedir. Ancak; bugüne kadar BAĞ-KUR’da kaydım çıkmadı. 1985 yılından itibaren BAĞ-KUR sigortalısı olarak kaydını yaptırıp borçlarımı bu tarihten itibaren ödeyebilir miyim?
CEVAP: 4 Ekim 2010 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı kanun hükmündeki kararname ile kararnamenin yürürlük tarihinden önce ticari faaliyette bulunup da bu tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmayanların BAĞ-KUR’a kayıt ve tescil tarihi 4 Ekim 2010 tarihinden itibaren başlatılacağı bu tarihten önce kayıt ve tescil için başvuranların kayıt ve tescili ise 20 Nisan 1982 tarihine kadar geriye gideceği mümkündü. Ancak siz ne 4 Ekim 2000 tarihinden önce ne de sonra BAĞ-KUR’a kayıt ve tescil yaptırmak için başvuruda bulunmamışsınız. Bu durumda 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı yeni sosyal güvenlik yasasına göre BAĞ-KUR’a kayıt ve tescil tarihiniz 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren başlatılacak olup bu tarihten sonra tahakkuk edecek olan borçlarınızı ödeyebileceksiniz. Ayrıca 6111 sayılı torba yasa ile sizin durumunuzda bulunanların geçmişe dönük vergi kaydı olduğu süreleri borçlanabilmesine ilişkin bir hüküm getirilmediğinden 1 Ekim 2008 tarihi öncesi vergi mükellefi olduğunuz sürelerin BAĞ-KUR sigortalısı olarak değerlendirilebilmesi şu andaki mevcut yasalarla mümkün bulunmamaktadır.
LEYLA ŞAHİN
SORU : 1 Ocak 1951 doğumlu annem 25 Temmuz 1993 tarihinde vefat etti.Ben hiç evlenmemiş ve herhangi bir işte çalışmamış bir yetimim. Ölen annmin 610 gün sigortalı çalışması çıktı.Bu çalışmalarının bir kısmı ben dünyaya gelmeden öncedir. Bu durumda annemin doğum borçlanması talebini, ben yaparak ödedikten sonra annemden dolayı yetim aylığı alabilirmiyim?
CEVAP: 506 sayılı SSK kanununun 67. maddesine göre SSK’lı olupta vefat eden kişilerin hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için en az beş yıldan beri sigortalı olup bu beş yıllık sigortalılık süresi içerisinde en az 900 gün pirim ödemiş olması gerekmektedir. Bu durumda annenizin doğum borçlanmasını toplam hizmetini 900 güne tamamalayacak şekilde doğum borçlanması yapmanız durumunda SSK’dan yetim aylığı almaya hak kazanabileceksiniz.
HAŞİM SAĞLAM
SORU: Kazakistan uyruklu bir bayanla evlendim, kayınpederimi ve kayınvalidemi Türkiye’ye getirdim her ikisinede oturma müsadesi aldım yaklaşık 10 aydır Türkiye’de bulunmaktalar ancak kayınpederim ciddi bir rahatsızlığa yakalandı.Kendi ülkesinde de sosyal güvencesi olmamış kendi imkanlarımızla tedavi ettirmemiz güçleşti ne yapabilirim?
CEVAP: Sosyal güvenlik anlaşması olmayan yabancıların sağlık sigortası uygulaması 5510 sayılı kanunla bağzı esaslar dahilinde getirilmiştir. buna göre 5510 sayılı kanunun “Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar” başlıklı 60ıncı maddesinin 1ıncı fıkrasının (d) bendine göre; “Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla, oturma izni almış yabancı üülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişiler, genel sağlık sigortalısı sayılır.” hükmüne amirdir. Buna göre; Türkiye’de oturma iznine sahip olan ve yabancı bir ülkede de sigortalı olmayan kişilerin Türkiye ‘de 5510 sayılı kanun kapsamında “Genel Sağlık Sigortalısı” olarak kabul edilebilmesi için Türkiye’de 1 yıldan fazla ikamet şartı olması ve Genel Sağlık Sigortası pirimi ödemesi gerekmektedir. Buna göre kayınpederinizin Türkiyede bir yılını doldurması ve Genel Sağlık Sigortasından yararlanmak için SGK’ya pirim ödemeye başlaması durumunda ülkemizde sağlık hizmetlerinde yararlanabilecektir.
FATMA TÜRK
SORU: Bugüne kadar 2 çocuk dünyaya getirdim.Ancak ilk çocuğum dünyaya geldikten 2 yıl sonra sigortalı olarak çalışmam oldu.Bu durumda ne kadar süre doğum borçlanması yapabilirm? Ve ödeyeceğim tutar ne olur?
CEVAP: Her ne kadar 2 doğum yapmış iseniz de çocuğunuzun bir tanesi sigortalı çalışmaya başlamadan önce dünyay gelmiş olduğundan sadece bir çocuk için doğum borçlanması yapabilirsiniz.Bu süre d 720 gündür 30 Haziran 2011 tarihinden önce borçlanma talebinde bulunur iseniz günlük 8.50 TL üzerinden toplam 6 bin 120 TL borçlanabileceksiniz.
26.03.2012